Koniec pakietu CPN – od 1 września wyższe ceny paliw na stacjach

Pakiet Ceny Paliwa Niżej (CPN) obowiązywał do 31 sierpnia 2026 roku, obniżając podatek VAT na benzynę i olej napędowy do 8 proc. oraz ustalając maksymalne ceny detaliczne paliw. Od 1 września 2026 roku wraca standardowa stawka VAT w wysokości 23 proc., co spowoduje wzrost cen paliw na stacjach benzynowych.

Wzrost cen benzyny i oleju napędowego może sięgnąć od 60 do nawet 90 groszy za litr, a na niektórych stacjach podwyżki przekraczają złotówkę na litrze.

Mechanizm działania pakietu CPN i jego zakończenie

Pakiet CPN został wprowadzony po raz pierwszy pod koniec marca 2026 roku jako reakcja na gwałtowny wzrost cen ropy naftowej na światowych giełdach, spowodowany konfliktem zbrojnym na Bliskim Wschodzie. Program zakładał obniżenie stawki VAT z 23 do 8 proc. na benzynę i olej napędowy oraz ustalenie maksymalnych cen detalicznych paliw na stacjach benzynowych. Dodatkowo czasowo obniżono akcyzę na paliwa do połowy czerwca.

Pakiet obowiązywał do końca czerwca, a następnie został wznowiony na ostatnie dwa tygodnie sierpnia 2026 roku. W tym okresie obowiązywała obniżona stawka VAT oraz maksymalne ceny paliw, które były ustalane według formuły uwzględniającej średnią cenę hurtową paliw na rynku krajowym, akcyzę, opłatę paliwową, marżę sprzedażową w wysokości 0,30 zł za litr oraz podatek VAT.

Sprzedaż paliw powyżej ustalonych cen maksymalnych groziła karą do 1 mln zł. Pakiet CPN zakończył się 31 sierpnia 2026 roku i od 1 września wraca standardowa stawka VAT 23 proc., a regulacje dotyczące maksymalnych cen przestaną obowiązywać.

Skutki zakończenia pakietu CPN dla cen paliw i budżetu państwa

Po zakończeniu pakietu CPN ceny paliw na stacjach wzrosły. Na przykład na jednej z warszawskich stacji benzyna Pb95 1 września kosztowała 7,64 zł za litr, a 31 sierpnia cena była niższa o 1 zł. Benzyna Pb98 podrożała o 1,03 zł do 8,49 zł za litr, a olej napędowy o 1,08 zł do 8,39 zł za litr.

Analitycy rynku spodziewają się, że podwyżki cen benzyny 95 mogą wynieść od 60 do 90 groszy za litr, a oleju napędowego nawet do 90 groszy. Według prognoz e-petrol.pl w dniach 1-6 września benzyna 95 może kosztować od 7,38 do 7,51 zł za litr, a olej napędowy od 8,19 do 8,33 zł za litr. Autogaz, który nie był objęty pakietem CPN, ma kosztować od 2,89 do 2,97 zł za litr.

Wzrost cen paliw jest związany z przywróceniem wyższej stawki VAT oraz zakończeniem regulacji maksymalnych cen. Podwyżki następują mimo tego, że pod koniec sierpnia notowania ropy Brent spadały i wynosiły niewiele ponad 85 dolarów za baryłkę.

Według Ministerstwa Finansów dotychczasowy koszt programu CPN wyniósł około 4,7 mld zł. Przywrócenie obniżonego VAT na ostatnie dwa tygodnie sierpnia kosztowało dodatkowo budżet państwa około 495 mln zł. Łącznie program pochłonął ponad 5 miliardów złotych z budżetu państwa.

Minister energii Miłosz Motyka potwierdził, że rząd nie planuje przedłużenia pakietu CPN po 31 sierpnia 2026 roku. Dodał, że dalsze funkcjonowanie programu byłoby możliwe, gdyby prezydent podpisał ustawę dotyczącą podatku od ponadnormatywnych zysków koncernów paliwowych, jednak prezydent skierował tę ustawę do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.

Ustawa przewiduje specjalny podatek od nadzwyczajnych zysków producentów i importerów paliw, który miałby przynieść państwu około 4 mld zł w 2026 roku. Według stanowiska prezydenta przepisy mogą naruszać zasadę niedziałania prawa wstecz.

Od 1 września 2026 roku na stacjach paliw obowiązują ceny bez regulacji pakietu CPN, a kierowcy muszą liczyć się z wyższymi kosztami tankowania. Wzrost cen paliw nastąpił mimo chwilowego uspokojenia sytuacji na światowym rynku ropy, a podwyżki są efektem zakończenia krajowego programu osłonowego.

W ostatnim dniu obowiązywania pakietu CPN maksymalne ceny paliw wynosiły: benzyna Pb95 – 6,64 zł za litr, benzyna Pb98 – 7,46 zł za litr, olej napędowy – 7,31 zł za litr. Po zakończeniu programu ceny te uległy znacznemu podwyższeniu.