Polska jako przykład ochrony granic UE i spadek nielegalnych przekroczeń w 2026 roku

Polska jest wskazywana jako przykład skutecznej ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej. W pierwszym półroczu 2026 roku liczba nielegalnych przekroczeń granicy UE spadła o 37 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. W Unii Europejskiej trwają także rozmowy na temat kontroli granicznych, zwłaszcza na granicy polsko-niemieckiej.

Polska w rezolucji Parlamentu Europejskiego jako wzór ochrony granic

W Parlamencie Europejskim zaplanowano debatę dotyczącą kryzysu migracyjnego w hiszpańskiej eksklawie Ceuta oraz konieczności skoordynowanej reakcji na ochronę zewnętrznych granic UE. Debata odbędzie się we wtorek, a w czwartek zostanie przyjęta rezolucja w tej sprawie.

Europoseł Koalicji Obywatelskiej Andrzej Halicki poinformował, że w rezolucji może znaleźć się paragraf poświęcony Polsce. Według niego polskie doświadczenia w radzeniu sobie z presją migracyjną, w tym z presją hybrydową na granicy polsko-białoruskiej, są obecnie omawiane jako ważny element dokumentu. Halicki wskazał, że Polska może być przykładem dla całej Unii Europejskiej w zakresie dbania o bezpieczeństwo granic.

Halicki dodał, że polskie doświadczenie może zostać również przywołane przez przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen w jej dorocznym przemówieniu w Parlamencie Europejskim. Europoseł podkreślił, że Polska zabiegała o finansowanie z unijnego budżetu infrastruktury krytycznej oraz o zwiększenie środków dla agencji Frontex.

W czasie polskiego przewodnictwa w Radzie UE w pierwszym półroczu 2025 roku wprowadzono do paktu migracyjnego zapisy dotyczące pełnej kontroli wjazdów i wyjazdów. Halicki zaznaczył także, że zawieszenie prawa azylowego w sytuacjach nadzwyczajnych, co Polska zastosowała na granicy z Białorusią, powinno stać się prawem ogólnoeuropejskim. Propozycja ta może zostać rozważona w ramach rewizji paktu migracyjnego.

Spadek nielegalnych przekroczeń granic i wyzwania dotyczące kontroli wewnętrznych

Komisarz UE ds. wewnętrznych i migracji Magnus Brunner poinformował, że w pierwszym półroczu 2026 roku liczba nielegalnych przekroczeń granicy zewnętrznej UE spadła o 37 proc. w porównaniu z pierwszym półroczem 2025 roku. Według danych agencji Frontex odnotowano około 49 tysięcy takich przypadków.

Brunner przypomniał, że w ciągu poprzednich dwóch lat łączny spadek wyniósł 55 proc., co daje średnio około 27 proc. rocznie. Sukces ten przypisał nie tylko reformie polityki migracyjnej, ale także dyplomacji migracyjnej i współpracy z krajami trzecimi, takimi jak Turcja i Libia.

W większości państw członkowskich UE krajowe przepisy zostały dostosowane do paktu o migracji i azylu. W niektórych krajach, na przykład w Danii, wystąpiły niewielkie opóźnienia związane z tworzeniem nowego rządu. Komisarz zaznaczył, że współpraca z Polską, Czechami i Węgrami układa się dobrze, a proces implementacji nowych przepisów przebiega bez sygnałów o trudnościach.

W kontekście mechanizmu obowiązkowej solidarności, który ma wspierać państwa pod presją migracyjną, Brunner wskazał, że Polska i Czechy zostały na pierwszy rok wyłączone z obowiązku uczestnictwa w tym mechanizmie. W ocenie komisarza uwzględniono dotychczasowe zaangażowanie tych krajów w pomoc uchodźcom z Ukrainy.

Brunner odniósł się także do wprowadzenia Systemu Wjazdu/Wyjazdu (EES), który rejestruje przekroczenia granic zewnętrznych strefy Schengen przez obywateli państw trzecich. W ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 2026 roku w systemie zarejestrowano około 110 milionów osób. System pozwolił na odmowę wjazdu do UE 45 tysiącom osób posługujących się fałszywymi dokumentami oraz około 1,1 tysiąca osobom stanowiącym zagrożenie dla bezpieczeństwa, w tym handlarzom ludźmi.

Komisarz ocenił, że system działa bardzo dobrze w większości punktów granicznych, w tym w Polsce, Austrii i Niemczech. Zwrócił uwagę na wyzwania związane z małymi lotniskami i wyspami, gdzie presja migracyjna jest większa, a odpowiednie przygotowanie trudniejsze.

Dyskusje o kontrolach na granicy polsko-niemieckiej

Na spotkaniu unijnych ministrów spraw wewnętrznych w Luksemburgu omawiano kwestie kontroli granicznych. Komisja Europejska i Polska naciskają na Niemcy, aby te zniosły kontrole na granicy polsko-niemieckiej. Unijni urzędnicy podkreślają, że jednym z celów paktu migracyjnego, który zacznie obowiązywać w najbliższym czasie, jest wzmocnienie zewnętrznych granic UE oraz że brak kontroli wewnętrznych jest jednym z filarów strefy Schengen.

Niemcy natomiast argumentują, że kontrole, które zostały przedłużone do połowy września 2026 roku, przyniosły pozytywne efekty. Szef niemieckiego MSWiA odrzucił wezwania do ich zniesienia, wskazując, że kontrole pomogły zwalczyć nielegalną migrację i odciążyły służby. Niemcy zapowiadają elastyczne podejście, które może dotyczyć głównie ruchu na niektórych autostradach przy granicy z Luksemburgiem.

Wiceszef polskiego MSWiA Maciej Duszczyk poinformował, że rząd będzie prowadził rozmowy z Niemcami na temat zniesienia kontroli na granicy polsko-niemieckiej. Zaznaczył jednak, że kwestia ta jest silnie upolityczniona i może być trudna do rozwiązania. Duszczyk podkreślił, że funkcjonalność strefy Schengen jest jednym z najważniejszych zadań UE, a brak kontroli granicznych ma także wymiar gospodarczy, ponieważ kontrole powodują wzrost kosztów prowadzenia działalności na jednolitym rynku.

W artykule przedstawiono informacje dotyczące roli Polski w ochronie granic UE, spadku liczby nielegalnych przekroczeń granic oraz dyskusji na temat kontroli granicznych na granicy polsko-niemieckiej. Wskazano na działania podejmowane na poziomie unijnym oraz stanowiska poszczególnych państw członkowskich.