Nowe rozdanie na rynku obronnym: inwestycje i wyzwania sektora technologii wojskowej

Rynek technologii obronnych doświadcza obecnie dynamicznych zmian, które wynikają z rosnącego zaangażowania inwestorów prywatnych oraz zmieniającej się strategii światowych koncernów zbrojeniowych. Inwestycje venture capital odgrywają coraz większą rolę, a współpraca między start-upami a dużymi firmami staje się coraz bardziej powszechna.

Jednocześnie sektor obronny w Europie zmaga się z niedoborem kapitału wzrostowego. W efekcie najbardziej obiecujące spółki są przejmowane przez fundusze z USA. W Polsce natomiast kluczowym problemem jest brak wzajemnego zaufania między biznesem a administracją publiczną, co utrudnia rozwój ekosystemu obronnego.

Inwestycje prywatne i wyzwania europejskiego rynku technologii obronnych

Tradycyjny sektor obronny, który przez wiele lat działał w powolnym i zinstytucjonalizowanym rytmie, obecnie przechodzi istotne zmiany. Geopolityczne wstrząsy ostatnich lat wpłynęły na podejście do inwestycji w bezpieczeństwo, co zostało omówione podczas panelu dyskusyjnego na targach MSPO.

Według Rozalii Urbanek, CEO PFR Ventures, kapitał prywatny przewyższa obecnie środki publiczne na rynku obronnym. Fundusz PFR Deep Tech zainwestował około 200 milionów złotych w dwa fundusze, które same pozyskały od inwestorów ponad miliard złotych. To świadczy o obecności i rosnącym udziale inwestorów prywatnych w sektorze.

Jednak pomimo dynamicznego rozwoju finansowania na wczesnym etapie (early-stage), europejski rynek boryka się z niedoborem kapitału wzrostowego (growth capital). Stanisław Kastory, współzałożyciel funduszu Expeditions, wskazuje, że brak dużych rund finansowania w Europie powoduje, iż najbardziej obiecujące spółki są przejmowane przez fundusze z USA. Przykładem jest firma ICEYE, która została przejęta przez amerykańskich inwestorów.

Inwestycje venture capital w sektorze obronnym są istotne, ponieważ wprowadzają do branży niezbędne tempo działania. W obecnych warunkach czas reakcji jest liczony w miesiącach, a nie w dekadach.

Rola dużych koncernów i specyfika polskiego rynku obronnego

Światowe koncerny zbrojeniowe zmieniają swoje strategie, coraz bardziej otwierając się na współpracę ze start-upami oraz funduszami venture capital. Wartość globalnych transakcji w sektorze obronnym przekroczyła w tym roku 40 miliardów dolarów.

Andrzej Raszewski, CEO Rheinmetall Polska, podkreśla, że mimo dużej specyfiki i obwarowań prawnych, które są porównywalne jedynie z rynkiem medycznym, otwarcie na innowacje jest nieuniknione. Rheinmetall rocznie analizuje od 800 do 1000 prezentacji inwestycyjnych.

Adrian Nish z BAE Systems zwraca uwagę na rosnącą popularność start-upów zakładanych przez byłych wojskowych (ex-operators), którzy znają realne problemy pola walki. Eksperci podkreślają, że sama innowacyjność produktu nie wystarcza – kluczowa jest możliwość jego wdrożenia u klienta. Andrzej Raszewski zaznacza, że istotne jest posiadanie produktu wprowadzonego do Sił Zbrojnych, ponieważ to klient i kontrakt decydują o sukcesie.

Gen. broni w stst. Tomasz Piotrowski, doradca funduszu Balnord, wskazuje na specyfikę wojska jako użytkownika końcowego, który działa według procedur zakorzenionych w prawie. Wyzwaniem pozostaje elastyczność i kultura zarządzania ryzykiem, gdzie pomocne są fundusze inwestycyjne pełniące funkcję pomostu technologicznego.

Największym problemem polskiego ekosystemu obronnego jest brak wzajemnego zaufania na linii biznes prywatny – administracja publiczna. Stanisław Kastory podkreśla, że walka z korupcją, choć była sukcesem, doprowadziła do sytuacji, w której każda próba dialogu z administracją jest traktowana podejrzliwie, jak działanie lobbystyczne lub próba sprzedaży.

Mimo trudności, pierwsze efekty rozmów i działań standaryzacyjnych prowadzonych m.in. przez Polski Fundusz Rozwoju dają nadzieję na budowę sprawnego ekosystemu, w którym polskie firmy będą mogły konkurować na rynku globalnym.

Opisane zmiany i wyzwania pokazują, że sektor technologii obronnych jest w fazie intensywnych przemian, a współpraca między inwestorami, start-upami i dużymi koncernami odgrywa coraz większą rolę w kształtowaniu przyszłości rynku.