mObywatel Europa – nowy europejski portfel tożsamości cyfrowej w Polsce

Polska przygotowuje się do uruchomienia europejskiego portfela tożsamości cyfrowej, który ma być dostępny dla obywateli i rezydentów Unii Europejskiej nieodpłatnie. Zgodnie z rozporządzeniem eIDAS2, wszystkie państwa członkowskie UE mają obowiązek wdrożyć Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej (EUDI Wallet) do 24 grudnia 2026 roku. Polska znajduje się w grupie krajów, które są zaawansowane w przygotowaniach do tego terminu.

mObywatel Europa – pilotaż i integracja z aplikacją mObywatel

Ministerstwo Cyfryzacji zapowiedziało, że pilotażowa wersja aplikacji mObywatel Europa będzie dostępna pod koniec 2026 roku. Wcześniej przeprowadzono testy oraz udostępniono tzw. piaskownicę dla instytucji zainteresowanych integracją z portfelem. Powstała także wersja demonstracyjna aplikacji na systemy Android i iOS.

Nowa usługa będzie początkowo działać na zasadzie dwóch połączonych aplikacji. Po zalogowaniu do obecnej aplikacji mObywatel użytkownik będzie mógł przejść do nowej karty „europejski dokument tożsamości”, która przekieruje go do pobrania aplikacji mObywatel Europa. Aktywacja portfela europejskiego wymaga jednorazowego silnego uwierzytelnienia za pomocą dowodu osobistego z warstwą elektroniczną (e-dowodu). Po tej weryfikacji moduł europejski będzie dostępny z poziomu głównej aplikacji mObywatel, co ma dawać użytkownikowi wrażenie korzystania z jednej aplikacji.

Po zakończeniu fazy pilotażowej i analizie wyników planowane jest pełne scalenie mObywatela Europa z aplikacją mObywatel. W efekcie powstanie jedna aplikacja łącząca polskie usługi cyfrowe, takie jak mDowód, mPrawo jazdy czy e-PIT, z unijnym portfelem tożsamości. Decyzja o stopniowej integracji wynika z faktu, że ostateczne specyfikacje techniczne na poziomie UE zostały ustalone dopiero w połowie 2026 roku, a obecna aplikacja mObywatel ma ponad 12 milionów użytkowników.

Funkcje i zastosowania europejskiego portfela tożsamości cyfrowej

Głównym celem europejskiego portfela tożsamości cyfrowej będzie uproszczenie uwierzytelniania w internecie poprzez powiązanie e-tożsamości z tożsamością zweryfikowaną w świecie fizycznym. Mechanizm ten ma działać na terenie całej Unii Europejskiej.

Polski dokument tożsamości zapisany w cyfrowym portfelu umożliwi załatwianie spraw urzędowych w innych państwach członkowskich UE. Ponadto portfel będzie służył do uwierzytelniania w usługach prywatnych, na przykład podczas zakładania konta w serwisach społecznościowych. Według zapowiedzi funkcja ta może uzyskać paneuropejski zasięg najwcześniej w pierwszej połowie 2027 roku.

Wśród krajów zaawansowanych w implementacji europejskiego portfela tożsamości cyfrowej obok Polski wymienia się Niemcy, gdzie oficjalna premiera aplikacji d-you zaplanowana jest na 2 stycznia 2027 roku.

Rozporządzenie eIDAS2 wprowadza także mechanizm selektywnego ujawniania danych, który pozwala użytkownikowi udostępniać odbiorcy tylko te informacje, które są w danym momencie niezbędne. Przykładowo, w celu potwierdzenia pełnoletności wystarczy przekazać informację o ukończeniu 18 lat, bez ujawniania dokładnej daty urodzenia.

Przechowywanie i udostępnianie cyfrowych dokumentów

Cyfrowy portfel tożsamości będzie służył nie tylko do potwierdzania tożsamości, ale także do przechowywania innych cyfrowych dokumentów wydawanych przez różne podmioty, takich jak legitymacje. Rozporządzenie eIDAS2 wprowadza elektroniczne poświadczenia atrybutów, które mogą potwierdzać pojedyncze cechy, na przykład tytuł naukowy, lub kilka informacji, jak rodzicielstwo udokumentowane aktem urodzenia.

Portfel umożliwi otrzymywanie, przechowywanie i udostępnianie dokumentów potwierdzających kwalifikacje, wykształcenie czy licencje. Zgodnie z rozporządzeniem kwalifikowane poświadczenia mają mieć taką samą moc prawną jak dokumenty papierowe.

Wdrożenie europejskiego portfela tożsamości cyfrowej w Polsce ma nastąpić w terminie wyznaczonym przez rozporządzenie eIDAS2, czyli do 24 grudnia 2026 roku. Pilotażowa wersja aplikacji mObywatel Europa ma być dostępna pod koniec tego roku, a pełna integracja z aplikacją mObywatel planowana jest po zakończeniu testów i analizie ich wyników.

Wprowadzenie portfela tożsamości cyfrowej ma umożliwić obywatelom i rezydentom Unii Europejskiej korzystanie z jednolitego narzędzia do potwierdzania tożsamości i udostępniania dokumentów w całej Unii, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym.