Minister energii Miłosz Motyka o cenach energii, paliw i transformacji energetycznej w Polsce

Minister energii Miłosz Motyka podkreśla, że rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE) ma wpływ na obniżenie cen prądu w Polsce. W rozmowie w studiu Bankier.pl zaznaczył, że każdy dodatkowy gigawat mocy z wiatraków na lądzie oznacza niższe rachunki o 10 złotych na megawatogodzinę. Minister wskazał, że bez rozwoju OZE systemowo płacilibyśmy za prąd jeszcze więcej.

Minister Motyka odniósł się także do sytuacji na rynku paliw, wskazując, że ceny paliw w Polsce są wysokie, ale w najbliższej przyszłości nie powinny przekroczyć 10 zł za litr. W wywiadzie dla TVP Info zaznaczył, że obecnie nie ma analizy przewidującej przekroczenie tej granicy, a rozwój kryzysu na Bliskim Wschodzie pozostaje niewiadomą. Minister przypomniał, że do końca roku obowiązują zatwierdzone taryfy na gaz, które są niższe niż w poprzednich latach, a koszty przesyłu gazu zostały obniżone o kilkanaście procent.

Program Ceny Paliwa Niżej i jego zakończenie

Program Ceny Paliwa Niżej (CPN) został wprowadzony jako odpowiedź na gwałtowny wzrost cen ropy naftowej wywołany konfliktem na Bliskim Wschodzie. Zakładał on m.in. obniżoną stawkę VAT na benzynę i olej napędowy oraz ustalenie cen maksymalnych na stacjach paliw. Program obowiązywał do końca sierpnia 2026 roku, co wynikało z ograniczeń finansowania z budżetu państwa.

Minister energii poinformował, że rząd nie przewiduje przedłużenia pakietu CPN z powodu napiętego budżetu, na który wpływ mają wydatki na obronność, infrastrukturę, edukację, zdrowie oraz pomoc społeczną. Dodał, że kontynuacja programu byłaby możliwa, gdyby prezydent podpisał ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, która została skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.

Minister wskazał, że koszt całego pakietu CPN wyniósł około 5 miliardów złotych, z czego 495 milionów złotych przeznaczono na jego wznowienie na ostatnie dwa tygodnie sierpnia. Zaznaczył również, że sprzedaż paliw powyżej cen maksymalnych ustalonych w ramach programu grozi karą do 1 miliona złotych.

Inwestycje w energetykę i współpraca międzynarodowa

Minister Motyka uczestniczył w szczycie G20 w Houston, gdzie rozmawiał m.in. z amerykańskim ministrem zasobów wewnętrznych Dougiem Burgumem o rozwoju infrastruktury LNG oraz energetyce jądrowej, w tym małych modularnych reaktorach (SMR). Ministerstwo Energii przekazało, że rozmowy dotyczyły bezpieczeństwa dostaw, współpracy regionalnej oraz budowy nowej architektury energetycznej w Europie.

Motyka podkreślił, że Polska realizuje własne strategiczne inwestycje i dysponuje potencjałem, który może wspierać transformację energetyczną w Europie Środkowo-Wschodniej. Wskazał, że Polska zbudowała pozycję pozwalającą nie tylko zabezpieczać własne dostawy energii, ale także wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne regionu, będąc gotową stać się hubem gazowym pod kątem przesyłu i magazynowania gazu.

W kontekście energetyki jądrowej minister zapewnił, że prace nad pierwszą elektrownią jądrową w Polsce, zlokalizowaną w Choczewie i opartą na amerykańskiej technologii, przebiegają zgodnie z harmonogramem, a jej uruchomienie planowane jest na 2036 rok. Dodał, że przed rządem stoi decyzja o wyborze partnera dla drugiej lokalizacji, gdzie o kontrakt rywalizują firmy z USA, Kanady i Francji. Kryteriami wyboru są cena, polski wkład oraz zaangażowanie kapitałowe partnera.

Ministerstwo energii stawia także na rozwój małych reaktorów modułowych (SMR) oraz inwestycje w magazyny energii, które mają wspierać integrację fotowoltaiki i stabilizować system energetyczny.

Minister Motyka odniósł się również do wyzwań związanych z rozwojem energetyki wiatrowej na lądzie, wskazując na utrudnienia wynikające z obowiązującej zasady 10H, która określa minimalne odległości turbin od zabudowań. Minister zaznaczył, że zniesienie tej zasady mogłoby przynieść w ostatnich latach nawet pięć gigawatów dodatkowej mocy, co wpłynęłoby na obniżenie rachunków za prąd.

W zakresie bezpieczeństwa surowcowego minister wskazał na problemy wynikające z zamykania rafinerii w Europie oraz skutki ataków na rafinerie na Bliskim Wschodzie, które ograniczyły dostępność gotowych paliw na rynku. Wskazał też na wzrost cen peletu spowodowany m.in. ograniczeniem importu drewna z Białorusi i Ukrainy oraz zwiększeniem liczby pieców na pelet w Polsce.

Minister energii podkreślił, że negocjacje dotyczące systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) w Parlamencie Europejskim zmierzają w kierunku zahamowania tempa redukcji uprawnień, co ma wpływ na ceny dla biznesu.

W trakcie rozmowy minister wskazał, że bardziej prawdopodobny jest scenariusz, w którym Polska będzie dostarczać energię Ukrainie, ze względu na postępującą elektryfikację gospodarki ukraińskiej oraz niszczenie ich systemu wytwórczego.

Minister Motyka za swój największy sukces w roli ministra energii uznał przeprocedowanie ustawy sieciowej, a za porażkę – niemożność pełnego odblokowania energetyki wiatrowej na lądzie. Zaznaczył, że partyjna polityka ogranicza poparcie dla niektórych decyzji.

W wypowiedziach ministra energii pojawia się także temat rozwoju fotowoltaiki, która w ostatnich latach odnotowała rekordowy przyrost mocy w Polsce. Wskazał, że nadpodaż energii w słoneczne dni prowadzi do przeciążeń sieci i konieczności redysponowania energii, co wymaga rozwoju magazynów energii oraz taryf dynamicznych promujących zużycie prądu w okresach jego większej dostępności.