Geopolityka a wyzwania gospodarcze: inflacja, energetyka i protekcjonizm w Europie

Światowa gospodarka stoi w obliczu nowych wyzwań, które wynikają z przemian geopolitycznych i gospodarczych ostatnich lat. Konflikty zbrojne, wzrost kosztów energii, inflacja oraz rywalizacja o dominację technologiczną wpływają na funkcjonowanie rynków finansowych i decyzje inwestorów. Eksperci podczas wideocastu „Rzeczy, o których przestaliśmy myśleć” omawiali te zagadnienia, wskazując na konieczność dostosowania się do zmieniającej się rzeczywistości.

Zmierzch globalizacji i wyzwania energetyczne

Przez ostatnie trzy dekady świat przyzwyczaił się do stabilnej globalizacji, tanich surowców i względnego pokoju. Obecnie jednak proces globalizacji, który doprowadził do powstania nowych potęg gospodarczych, takich jak Chiny, wywołuje napięcia i konflikty. Według Mateusza Walewskiego, głównego ekonomisty Banku Gospodarstwa Krajowego, rywalizacja między Chinami a Stanami Zjednoczonymi jest jednym z kluczowych czynników kształtujących obecną sytuację.

Nowa technologia ogólnego zastosowania, czyli sztuczna inteligencja, jest kolejnym czynnikiem wpływającym na przetasowania w globalnym układzie sił. Eksperci podkreślają, że okres napięć geopolitycznych może utrzymać się przez dłuższy czas, co będzie wpływać na koszty prowadzenia biznesu i wymagać dywersyfikacji dostaw oraz odbiorców.

Kryzys energetyczny, zapoczątkowany wojną na Ukrainie i odcięciem Europy od rosyjskiego gazu, a następnie eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie, uwidocznił słabości kontynentu. Europa inwestuje w odnawialne źródła energii, jednak według Mateusza Walewskiego istnieje ryzyko uzależnienia od zagranicznych technologii, zwłaszcza chińskich. Przykładowo, ponad 90% falowników stosowanych w instalacjach OZE pochodzi z Chin. Procesy transformacyjne, takie jak rozwój samochodów elektrycznych czy energii atomowej, trwają dekady. Realizacja ich z pominięciem budowy europejskiego zaplecza technologicznego stanowi kolejny aspekt do rozważenia.

Inflacja, protekcjonizm i strategie ochrony kapitału

Inflacja pozostaje jednym z głównych problemów gospodarczych ostatnich lat. Michał Jóźwiak, analityk rynków finansowych XTB, wyróżnia trzy warstwy inflacji. Pierwsza to bezpośredni wzrost cen surowców, druga to przenoszenie tych kosztów na logistykę i inne sektory gospodarki, a trzecia, najbardziej złożona, to efekty drugiej rundy, czyli presja płacowa wynikająca z oczekiwań wyższych wynagrodzeń. W Polsce proces ten został częściowo złagodzony dzięki spadającym cenom żywności oraz tarczom antyinflacyjnym.

W kontekście wyborów politycznych w Europie, takich jak sukcesy partii AfD w Niemczech czy Zjednoczenia Narodowego we Francji, eksperci zwracają uwagę na ekonomiczne podłoże tych zjawisk. Mateusz Walewski wskazuje, że globalizacja przyniosła koszty w postaci rozwarstwienia dochodów i zaniku klasy średniej związanej z przemysłem w krajach rozwiniętych. Michał Jóźwiak zauważa, że w Niemczech i Francji obserwuje się wzrost protekcjonizmu gospodarczego, a nawet partie skrajnie prawicowe dostrzegają, że zjednoczona Unia Europejska stanowi siłę negocjacyjną wobec potęg takich jak USA czy Chiny.

W obliczu tych wyzwań inwestorzy powinni zwrócić uwagę na trzy fundamenty ochrony kapitału. Pierwszym jest utrzymanie płynności finansowej, czyli zabezpieczenie kosztów życia na okres od 3 do 9 miesięcy w bezpiecznych i płynnych instrumentach, takich jak lokaty czy konta oszczędnościowe. Drugim elementem jest dywersyfikacja portfela, zarówno pod względem klas aktywów, jak i geograficznym oraz sektorowym. Trzecią rekomendacją jest zainteresowanie się metalami szlachetnymi, takimi jak złoto i srebro, które mogą stanowić ochronę przed inflacją oraz trendem dedolaryzacji, czyli odwrótem od walut fiducjarnych na rzecz aktywów o stabilnej podaży.

Michał Jóźwiak zwraca uwagę, że choć dolar amerykański historycznie zyskiwał na wartości w czasach niepokojów, to rosnące ryzyko fiskalne w USA oraz erozja instytucjonalizmu mogą wpływać na zmianę tego trendu, co odbiera dolarowi status jedynej bezpiecznej przystani.

W obliczu zmieniającej się geopolityki i gospodarczych wyzwań Europa stara się znaleźć odpowiedź poprzez inwestycje w odnawialne źródła energii oraz działania na rzecz ochrony kapitału. Jednocześnie eksperci podkreślają, że utrzymanie jedności Unii Europejskiej jest postrzegane jako istotny czynnik w negocjacjach z globalnymi potęgami.