Zatrzymania w sprawie Polskiej Fundacji Narodowej i śledztwo dotyczące kampanii „Sprawiedliwe Sądy”

Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) zatrzymało Piotra M. i Annę P. w związku z prowadzonym śledztwem dotyczącym nieprawidłowości w Polskiej Fundacji Narodowej (PFN). Postępowanie dotyczy m.in. finansowania kampanii medialnej „Sprawiedliwe Sądy” oraz zarzutów nadużycia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez członków zarządu fundacji.

Agenci CBA zatrzymali Piotra M. i Annę P. we wtorek rano w Warszawie. Zatrzymane osoby zostały przewiezione do Prokuratury Regionalnej w Rzeszowie, która prowadzi śledztwo w tej sprawie. Rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński poinformował, że na tym etapie są to jedyne dostępne informacje.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek przekazał, że zatrzymania osób w śledztwie dotyczącym kampanii „Sprawiedliwe Sądy” finansowanej ze środków PFN są sygnałem rozliczania mechanizmów wyprowadzania publicznych pieniędzy na cele partyjnej propagandy.

Z nieoficjalnych informacji wynika, że zatrzymanymi są Anna Plakwicz i Piotr Matczuk. W czasie kadencji rządu Beaty Szydło odpowiadali oni za działania wizerunkowe partii Prawo i Sprawiedliwość. Obecnie Anna Plakwicz jest dyrektorką Biura Wydarzeń Prezydenta, a Piotr Matczuk komentatorem telewizji Republika.

Śledztwo dotyczące Polskiej Fundacji Narodowej i wcześniejsze zatrzymania

Polska Fundacja Narodowa została założona w 2016 roku przez 17 spółek Skarbu Państwa. Jej zadaniem było promowanie wizerunku Polski za granicą, budowanie marki oraz promowanie polskiej gospodarki. W lipcu agenci CBA zatrzymali dwóch byłych członków PFN: Macieja Ś. i Cezarego J. Obaj usłyszeli zarzuty dotyczące sfinansowania kampanii „Sprawiedliwe Sądy” oraz nielegalnego finansowania partii politycznych – PiS i Solidarnej Polski. Zatrzymani nie przyznali się do zarzucanych czynów. Prokuratura Regionalna w Rzeszowie dokonała zabezpieczeń majątkowych na mieniu obu osób.

W połowie lipca funkcjonariusze CBA przeszukali także miejsca zamieszkania współpracowników byłej premier Beaty Szydło, którzy odpowiadali za kampanię wizerunkową tej partii. W czerwcu 2024 roku Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo w sprawie nadużycia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez członków zarządu PFN w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 roku. Postępowanie dotyczyło sfinansowania kampanii medialnej „Sprawiedliwe Sądy”, co miało wyrządzić fundacji szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, w kwocie nie mniejszej niż 8 mln 428 tys. zł.

Kontrowersje wokół działalności i finansów Polskiej Fundacji Narodowej

Wśród kwestii budzących dyskusje znalazły się m.in. szczegóły zakupu i późniejszej sprzedaży jachtu „I love Poland”, za który w 2018 roku zapłacono 900 tys. euro. Sprawę przejęła Prokuratura Regionalna w Rzeszowie. Najwyższa Izba Kontroli (NIK) zwróciła uwagę na brak kontroli spółek założycielskich nad wydatkami PFN. Fundacja odmawiała poddania się kontroli NIK, argumentując, że nie jest podmiotem dysponującym środkami publicznymi. W efekcie NIK złożyła zawiadomienie o możliwym popełnieniu przestępstwa utrudniania kontroli.

Fundację założyły spółki Skarbu Państwa takie jak: Enea, Energa, PGE, Grupa Azoty, Lotos, Tauron, Orlen, PGNiG, PZU, PKO BP, GPW, KGHM, Totalizator Sportowy, Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych, Polskie Koleje Państwowe, Polski Holding Nieruchomości oraz Polska Grupa Zbrojeniowa. Spółki te zobowiązały się do bezwarunkowych wpłat na łączną kwotę 45,5 mln zł przez okres 10 lat.

Premier Donald Tusk komentując zatrzymania w sprawie PFN, wskazał na kampanię „Sprawiedliwe Sądy” jako szczególnie bulwersującą. Podkreślił, że była to kampania zorganizowana przez rząd Zjednoczonej Prawicy, która miała charakter ataku na niezależne sądownictwo. Dodał, że w kancelarii premiera prowadzone są postępowania wyjaśniające wykorzystanie publicznych pieniędzy i stanowisk na cele kampanii wyborczych i partyjnych w poprzednich rządach.

Śledztwo dotyczące Polskiej Fundacji Narodowej obejmuje zarówno zarzuty nadużycia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez członków zarządu, jak i kwestie finansowania kampanii politycznych oraz nieprzejrzystości działań fundacji. Zatrzymania kolejnych osób są częścią postępowań prowadzonych przez organy ścigania.