USA zabezpieczają 65 miliardów baryłek ropy z Wenezueli w ramach kontrowersyjnego porozumienia

Stany Zjednoczone zabezpieczyły kontrolę nad około 65 miliardami baryłek ropy naftowej z Wenezueli, co stanowi około jedną piątą szacowanych rezerw tego kraju. Umowa została ogłoszona po tym, jak w styczniu 2026 roku amerykańskie siły specjalne zatrzymały byłego prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, a władzę przejęła wiceprezydent Delcy Rodríguez. Porozumienie przewiduje długoterminowe prawa do eksploatacji 17 pól naftowych, a także inwestycje prywatne na poziomie ponad 100 miliardów dolarów w celu odbudowy i rozwoju wenezuelskiego sektora naftowego.

Umowa i jej warunki

Porozumienie zostało zawarte z firmą North American Blue Energy Partners (NABEP), zarejestrowaną na Barbadosie, której przewodzi wenezuelski biznesmen Alejandro Betancourt. Według oświadczeń rządu USA, NABEP otrzyma prawa do eksploatacji 17 wenezuelskich pól naftowych na okres 100 lat. Stany Zjednoczone mają posiadać 35-procentowy udział pasywny w spółce macierzystej NABEP, zarządzany przez Departament Obrony, bez konieczności inwestowania kapitału. Dodatkowo USA uzyskają prawo do zakupu 20 procent wydobywanej ropy po cenie kosztowej. Większość członków zarządu joint venture ma stanowić personel amerykański, a amerykański rząd będzie miał prawo weta przy ich nominacjach.

Wenezuelska strona oczekuje, że umowa przyniesie wpływy podatkowe i z tytułu licencji przekraczające 200 miliardów dolarów w ciągu pierwszych 25 lat, które mają wspierać odbudowę kraju i finansowanie programów społecznych. Delcy Rodríguez określiła porozumienie jako "historyczne" i "odrodzenie Wenezueli". Rząd liczy na wzrost zatrudnienia oraz ożywienie handlu, budownictwa i usług publicznych.

Rezerwy ropy i wyzwania techniczne

Wenezuela dysponuje największymi rezerwami ropy naftowej na świecie, szacowanymi na około 303 miliardy baryłek, głównie ciężkiej ropy wymagającej specjalistycznej technologii wydobycia i rafinacji. Eksperci wskazują, że z 65 miliardów baryłek, które mają być objęte umową, tylko część jest łatwo dostępna. Wydobycie ropy w Wenezueli wynosi obecnie około 1,1 miliona baryłek dziennie, a celem jest zwiększenie produkcji do 1,5 miliona baryłek dziennie. Realizacja tych planów wymaga inwestycji przekraczających 100 miliardów dolarów.

Eksperci zwracają uwagę na zły stan infrastruktury naftowej w Wenezueli, która wymaga znacznych nakładów finansowych i czasu na odbudowę. Wiele pól naftowych wymaga restartu lub znacznych inwestycji, a wydobycie ciężkiej ropy jest technicznie trudne i kosztowne. Ponadto, według prawa wenezuelskiego, koncesje na wydobycie nie mogą przekraczać 25 lat, co stoi w sprzeczności z deklarowanym okresem 100 lat w umowie.

Wątpliwości i ryzyka związane z umową

Eksperci i analitycy rynku energetycznego wyrażają sceptycyzm co do możliwości szybkiego wpływu umowy na ceny paliw w Stanach Zjednoczonych. Wskazują, że odbudowa sektora naftowego w Wenezueli zajmie wiele lat, a inwestycje są obarczone wysokim ryzykiem politycznym i prawnym. Wenezuelska sytuacja polityczna pozostaje niestabilna, a przyszłe rządy mogą kwestionować warunki umowy. Ponadto, amerykańskie firmy naftowe, z wyjątkiem Chevron, odmówiły masowych inwestycji w Wenezueli ze względu na ryzyko korupcji i niestabilność prawną.

W kontekście politycznym umowa jest postrzegana jako element strategii USA mającej na celu zmniejszenie wpływów Rosji i Chin w regionie oraz wzmocnienie pozycji Stanów Zjednoczonych na rynku energetycznym. Jednakże krytycy wskazują, że umowa nie rozwiąże w krótkim terminie problemów z dostępnością paliw ani nie przyczyni się do natychmiastowego obniżenia cen benzyny w USA.

Warunki i zakres porozumienia naftowego między USA a Wenezuelą

Porozumienie przewiduje, że firma NABEP będzie eksploatować 17 pól naftowych w Wenezueli, a Stany Zjednoczone uzyskają 35-procentowy udział pasywny w spółce macierzystej, zarządzanej przez Departament Obrony. USA mają prawo do zakupu 20 procent produkcji ropy po cenie kosztowej. Umowa ma obowiązywać przez 100 lat, choć prawo wenezuelskie ogranicza koncesje do 25 lat. Wenezuelska strona liczy na inwestycje przekraczające 100 miliardów dolarów oraz wpływy podatkowe i licencyjne powyżej 200 miliardów dolarów w ciągu pierwszych 25 lat.

Wenezuelska prezydent Delcy Rodríguez określiła umowę jako "historyczną" i wyraziła nadzieję na odbudowę sektora naftowego, wzrost zatrudnienia oraz ożywienie gospodarcze. Z kolei Stany Zjednoczone planują wykorzystać porozumienie do zwiększenia własnych rezerw ropy, które obecnie wynoszą około 46 miliardów baryłek, oraz do wzmocnienia pozycji na rynku energetycznym.

Wyzwania techniczne i polityczne związane z realizacją umowy

Wenezuelska ropa jest głównie ciężka i wymaga specjalistycznej technologii do wydobycia i rafinacji. Obecna produkcja wynosi około 1,1 miliona baryłek dziennie, a celem jest zwiększenie jej do 1,5 miliona baryłek dziennie. Realizacja tych planów wymaga inwestycji przekraczających 100 miliardów dolarów oraz modernizacji infrastruktury, która jest w złym stanie technicznym.

Eksperci wymieniają ryzyko polityczne i prawne związane z umową, w tym możliwość zmiany warunków przez przyszłe rządy w Wenezueli. Ponadto amerykańskie firmy naftowe, z wyjątkiem Chevron, nie zdecydowały się na duże inwestycje w Wenezueli ze względu na ryzyko korupcji i niestabilność prawną. Krytycy umowy podkreślają, że porozumienie nie przyniesie szybkich efektów w postaci obniżenia cen paliw w USA, a odbudowa sektora naftowego w Wenezueli zajmie wiele lat.

Porozumienie jest również elementem szerszej strategii USA mającej na celu ograniczenie wpływów Rosji i Chin w regionie oraz wzmocnienie amerykańskiej pozycji na rynku energetycznym. Wenezuela pozostaje krajem o największych rezerwach ropy na świecie, jednak wyzwania techniczne, prawne i polityczne stanowią istotne bariery dla szybkiej realizacji umowy.

Umowa między Stanami Zjednoczonymi a Wenezuelą przewiduje długoterminową współpracę w sektorze naftowym, jednak jej realizacja będzie wymagać znacznych inwestycji i czasu. Wenezuelska gospodarka liczy na wpływy z tytułu licencji i podatków, które mają wspierać odbudowę kraju. Z kolei Stany Zjednoczone zabezpieczają znaczące rezerwy ropy, które mogą w przyszłości wpłynąć na ich pozycję energetyczną.