Ubytki w podatku VAT w 2026 roku związane z programem CPN i innymi czynnikami

Ministerstwo Finansów poinformowało o przewidywanych ubytkach w dochodach budżetu państwa z podatku VAT w 2026 roku. Szacowane obniżenie wpływów wynosi około 9,5 mld zł w porównaniu z prognozą zawartą w ustawie budżetowej na 2026 rok. Wśród czynników wpływających na tę sytuację wymieniono program „Ceny Paliwa Niżej”, zmiany w terminach zwrotu VAT, zwolnienia podatkowe oraz weto prezydenta do ustawy dotyczącej systemu SENT.

Wprowadzenie programu „Ceny Paliwa Niżej” i jego wpływ na dochody VAT

Program „Ceny Paliwa Niżej” a ubytki w podatku VAT

Ministerstwo Finansów wskazało, że w 2026 roku dochody z podatku VAT będą negatywnie wpływane przez realizację programu „Ceny Paliwa Niżej” (CPN). Program ten obowiązywał w dwóch okresach: od 31 marca do 30 czerwca oraz od 17 sierpnia do 31 sierpnia 2026 roku. Ubytek dochodów budżetu państwa z tytułu VAT związany z tym działaniem został oszacowany na około 3,4 mld zł.

W uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej na 2027 rok resort finansów podał, że planowane wykonanie dochodów z VAT w 2026 roku jest niższe o około 9,5 mld zł w porównaniu z prognozą z ustawy budżetowej na ten rok. Podstawą do prognozy na 2026 rok było planowane wykonanie dochodów w 2025 roku, które było wyższe o około 3,4 mld zł w stosunku do rzeczywistego wykonania w 2024 roku. To powoduje obniżenie aktualnego planowanego wykonania na 2026 rok względem wcześniejszej prognozy.

Inne czynniki wpływające na dochody z VAT w 2026 roku

Ministerstwo Finansów wskazało także na inne czynniki, które mają negatywny wpływ na dochody z podatku VAT w 2026 roku. Jednym z nich jest skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT z 60 dni do 40 dni, które obowiązuje od 1 lutego 2026 roku. Szacunkowy jednorazowy negatywny efekt przesunięcia strumienia zwrotów w 2026 roku na dochody z VAT został oszacowany na około 2,7 mld zł.

Kolejnym czynnikiem jest zwolnienie z VAT zakupów realizowanych w ramach programu SAFE. Według szacunków Ministerstwa Obrony Narodowej ubytek dochodów budżetu państwa z tego tytułu wynosi około 4,5 mld zł.

Resort finansów zwrócił również uwagę na negatywny wpływ weta prezydenta do ustawy przyjętej przez parlament, która miała wprowadzić system SENT w obrocie betonem. Ustawa ta miała na celu uszczelnienie systemu VAT i przewidywała dochody w wysokości 0,9 mld zł, które nie zostaną zrealizowane z powodu weta.

Wszystkie wymienione czynniki łącznie wpływają na obniżenie planowanych dochodów budżetu państwa z podatku VAT w 2026 roku.

Informacje przedstawione przez Ministerstwo Finansów dotyczące ubytków w podatku VAT w 2026 roku obejmują zarówno wpływ programu „Ceny Paliwa Niżej”, zmian w terminach zwrotu VAT, zwolnień podatkowych, jak i skutków weta prezydenta do ustawy o systemie SENT. Szacunki dotyczą łącznego ubytku dochodów na poziomie kilku miliardów złotych.