Sześć państw UE stawia ultimatum w sprawie budżetu na lata 2028-2034

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz oraz przywódcy Austrii, Danii, Finlandii, Holandii i Szwecji wystąpili z żądaniem cięć w unijnym budżecie na lata 2028-2034. Sześć państw domaga się ograniczenia wydatków o kilkaset miliardów euro, co może wpłynąć na tempo negocjacji dotyczących nowej siedmioletniej perspektywy finansowej Unii Europejskiej.

Budżet UE na lata 2028-2034 wymaga jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich i zgodnie z planem ma zostać zatwierdzony do końca 2026 roku. Propozycja Komisji Europejskiej z zeszłego roku przewiduje budżet w wysokości 1,76 biliona euro w cenach z 2025 roku, co odpowiada 1,98 biliona euro w cenach bieżących. W tym scenariuszu Polska miałaby otrzymać 123 miliardy euro.

Żądania cięć i reakcje państw członkowskich

Według informacji uzyskanych przez PAP od unijnych dyplomatów, wśród propozycji cięć pojawiają się wartości od 10 do 20 procent w stosunku do pierwotnej propozycji Komisji Europejskiej. Jeden z dyplomatów podkreślił, że nie jest to odpowiedni moment na ograniczanie instrumentów finansowych Unii.

W odpowiedzi na ultimatum państw oszczędnych, tzw. grupa przyjaciół spójności, do której należy 16 krajów korzystających ze środków na rozwój biedniejszych regionów, w tym Polska, przygotowuje swoje stanowisko. W maju br. grupa ta zauważyła, że w propozycji Komisji Europejskiej polityki spójności i rolna zostały objęte realnymi cięciami.

Proces negocjacji i rola prezydencji Irlandii

Irlandia, która sprawuje prezydencję w Unii Europejskiej w bieżącym półroczu, przygotowuje kompromisową propozycję budżetu. Ma ona zostać przedstawiona przed szczytem szefów państw i rządów, zaplanowanym na 15-16 października w Brukseli.

Dyplomaci wskazują, że pośpiech w negocjacjach nie jest wskazany, a termin przyjęcia budżetu do końca 2026 roku został wyznaczony przez instytucje unijne, a nie przez państwa członkowskie. W przypadku braku porozumienia, kolejna prezydencja, którą od 1 stycznia 2027 roku obejmie Litwa, będzie musiała przygotować nowy pakiet propozycji.

Wobec żądań cięć ze strony państw oszczędnych, perspektywa osiągnięcia porozumienia w tym roku może się oddalić, co wynika z wypowiedzi unijnych dyplomatów.

W artykule przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące negocjacji budżetowych Unii Europejskiej na lata 2028-2034, w tym stanowiska sześciu państw domagających się cięć, propozycję Komisji Europejskiej oraz działania prezydencji Irlandii.