Rzecznik Finansowy domaga się zwrotu wszystkich nienależnie pobranych odsetek od kredytów

Rzecznik Finansowy dr Michał Ziemiak oczekuje, że banki dokonają zwrotu wszystkich nienależnie pobranych odsetek, w tym także tych pobranych przed wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dotyczącym naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego. Trybunał w kwietniu orzekł, że naliczanie odsetek od dodatkowych kosztów kredytu jest sprzeczne z unijną dyrektywą o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.

TSUE podkreślił, że całkowita kwota kredytu nie może obejmować kwot przeznaczonych na pokrycie zobowiązań uzgodnionych w ramach kredytu, takich jak koszty ubezpieczenia czy inne opłaty, które konsument jest zobowiązany uiścić. W związku z tym banki nie mogą naliczać odsetek od tych kosztów.

Rekomendacje Związku Banków Polskich i stanowisko Rzecznika Finansowego

We wtorek Związek Banków Polskich (ZBP) przedstawił rekomendacje dotyczące realizacji wyroku TSUE. ZBP zaproponował, aby banki nie naliczały oprocentowania od pozaodsetkowych kosztów kredytu w nowych umowach oraz w umowach aktywnych w dniu wydania wyroku. Ponadto ZBP rekomenduje zwrot odsetek pobranych po wyroku TSUE.

Biuro Rzecznika Finansowego zaznaczyło, że analizuje propozycję ZBP. W komunikacie podkreślono, że rozwiązanie proponowane przez banki przede wszystkim koryguje błędną praktykę na przyszłość, zakładając rozliczenie nienależnie pobranych odsetek w przypadku umów aktywnych.

Rzecznik Finansowy dr Michał Ziemiak docenił proaktywne podejście ZBP do zmiany praktyki i dostosowania jej do orzeczenia Trybunału. Jednocześnie oczekuje, że mechanizmy zwrotu obejmą również odsetki pobrane przed wyrokiem TSUE. Ziemiak zapowiedział, że będzie monitorował rozwiązania i procedury zwrotu proponowane przez poszczególne banki, a także oczekuje, że każdy bank poinformuje klientów o przyjętych zasadach rozliczenia.

Orzeczenie TSUE i jego konsekwencje dla kredytobiorców

Polski sąd zwrócił się do TSUE z pytaniem, czy bank może naliczać odsetki nie tylko od kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi, ale także od dodatkowych kosztów kredytu, takich jak składki na ubezpieczenie. TSUE uznał, że naliczanie odsetek od tych dodatkowych kosztów jest sprzeczne z dyrektywą o kredycie konsumenckim.

Trybunał zaznaczył, że stopa oprocentowania stosowana do wszystkich kwot udostępnionych konsumentowi nie obejmuje kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z kredytem, które nie zostały faktycznie wypłacone konsumentowi. Bank nie może stosować umownej stopy oprocentowania do tych kwot.

Jednocześnie TSUE wskazał, że fakt nieuwzględniania tych kosztów w całkowitej kwocie kredytu nie wyklucza możliwości nałożenia ich przez kredytodawcę, na przykład poprzez proporcjonalnie wyższe oprocentowanie.

Biuro Rzecznika Finansowego podkreśliło, że odpowiednie mechanizmy wdrożone przez banki mogą pozwolić konsumentom szybciej i sprawniej uzyskać należne świadczenia oraz ograniczyć liczbę sporów sądowych. Biuro liczy również na działania firm pożyczkowych oraz banków spółdzielczych uwzględniające skutki orzeczeń TSUE.

Rzecznik Finansowy zapewnił, że będzie na bieżąco monitorował rynek, zwracając uwagę na przejrzystość i uczciwość proponowanych rozwiązań oraz ich zgodność z ochroną konsumentów wynikającą z obowiązujących przepisów.

W ten sposób kwestie dotyczące naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu oraz zwrotu nienależnie pobranych odsetek pozostają przedmiotem uwagi zarówno instytucji finansowych, jak i organów ochrony konsumentów.