Rentowności obligacji rządowych w Europie i Japonii rosną do wieloletnich szczytów

Rentowności obligacji rządowych w Europie osiągnęły najwyższe poziomy od ponad 15 lat, a w Japonii zbliżają się do 3% po raz pierwszy od lat 90. Wzrost kosztów pożyczek związany jest z rosnącymi cenami energii oraz oczekiwaniami dalszych podwyżek stóp procentowych przez główne banki centralne. W Europie szczególnie wysokie rentowności odnotowano w Niemczech, Francji, Włoszech i Holandii, a w Japonii presja na wzrost rentowności wynika z obaw o sytuację fiskalną i inflację.

Wzrost rentowności obligacji rządowych w Europie

W ostatnim czasie rentowności obligacji rządowych największych gospodarek europejskich wzrosły do poziomów najwyższych od ponad 15 lat. Rentowność 10-letnich niemieckich obligacji skarbowych (Bund) przekroczyła 3,36%, a następnie spadła do około 3,34%. Rentowność 30-letnich obligacji niemieckich wzrosła do 3,84%, co jest najwyższym poziomem od 2011 roku.

Francuskie 10-letnie obligacje rządowe (OAT) osiągnęły rentowność powyżej 4,215%, najwyższą od listopada 2008 roku, natomiast włoskie 10-letnie obligacje miały rentowność na poziomie około 4,188%. Rentowność 10-letnich obligacji holenderskich wzrosła do 3,43%, najwyższego poziomu od maja 2011 roku. Hiszpańskie 10-letnie obligacje osiągnęły rentowność powyżej 3,80%, najwyższą od listopada 2023 roku.

Wzrost rentowności obligacji jest związany z obawami inwestorów o rosnące ceny energii, które mogą napędzać inflację na całym świecie. Eurostat podał, że ceny energii w strefie euro były w sierpniu o 14,3% wyższe niż rok wcześniej. Inflacja w strefie euro wzrosła do 3,3% w sierpniu z 2,9% w lipcu. Inflacja pozostaje powyżej celu Europejskiego Banku Centralnego (2%).

W związku z tym większość inwestorów oczekuje podwyżki stóp procentowych przez EBC o 25 punktów bazowych na najbliższym posiedzeniu. Analitycy wskazują, że rentowności niemieckich obligacji poruszają się zgodnie z globalnymi trendami, natomiast Francja doświadcza dodatkowej premii za ryzyko związanego z sytuacją polityczną i fiskalną. Według Międzynarodowego Funduszu Walutowego, dług publiczny Francji ma osiągnąć 118,4% PKB w 2026 roku i 120,5% w 2027 roku. Deficyt budżetowy Francji ma wynieść 5,2% PKB w 2026 roku.

Eksperci wskazują, że Francja ma trzeci najwyższy stosunek długu do PKB w Unii Europejskiej, po Grecji i Włoszech. Trudności w negocjacjach budżetowych przed wyborami prezydenckimi w 2027 roku budzą wątpliwości co do zdolności rządu do odwrócenia tej tendencji.

Presja na wzrost rentowności obligacji w Japonii i jej wpływ na rynki globalne

W Japonii rentowność 10-letnich obligacji rządowych zbliża się do 3%, poziomu nieosiąganego od połowy lat 90. Wzrost rentowności następuje w kontekście rosnącej inflacji, obaw o sytuację fiskalną oraz oczekiwań przyspieszenia podwyżek stóp procentowych przez Bank Japonii.

Rentowność 10-letnich obligacji japońskich wzrosła do 2,945%, co jest najwyższym poziomem od września 1996 roku. Rentowności 5-letnich i 2-letnich obligacji ustanowiły rekordy odpowiednio najwyższe od wielu lat, co odzwierciedla oczekiwania rynku dotyczące podwyżek stóp procentowych.

Japonia importuje około 90% swojego zapotrzebowania na energię, co powoduje, że wzrost cen energii wpływa na jej sytuację fiskalną. Premier Sanae Takaichi wprowadziła plany obniżek podatków na żywność. Plany te dotyczą pobudzenia konsumpcji i wzrostu gospodarczego, a także mogą mieć wpływ na deficyt budżetowy kraju. Dług publiczny Japonii przekracza 200% PKB, co jest najwyższym poziomem wśród krajów rozwiniętych.

W drugim kwartale 2026 roku japoński PKB wzrósł o 1,1%, co było wynikiem niższym od oczekiwań analityków, którzy prognozowali wzrost na poziomie 2,0%. Po publikacji tych danych rentowności obligacji japońskich wzrosły, co wywołało obawy o stagflację.

Osłabienie jena do najniższych poziomów od 40 lat względem dolara amerykańskiego zwiększa koszty importu energii i żywności dla japońskich gospodarstw domowych. Bank Japonii interweniuje na rynku walutowym, sprzedając dolary i kupując jena, co wymaga sprzedaży amerykańskich obligacji skarbowych, których Japonia jest największym zagranicznym posiadaczem. Takie działania mogą wywierać presję na wzrost rentowności obligacji w USA.

W sierpniu USA i Japonia koordynowały interwencję walutową mającą na celu powstrzymanie spadku wartości jena i ograniczenie sprzedaży amerykańskich obligacji przez Japonię. Mimo to kurs USD/JPY spadł z około 164 do 155, a następnie wzrósł do około 158,50. Poziom 160 jest uważany za ważny psychologiczny poziom wsparcia.

Eksperci wskazują, że dalsze podwyżki stóp procentowych przez Bank Japonii mogą zwiększyć koszty obsługi długu publicznego, co może pogłębić obawy fiskalne. Decyzje Banku Japonii oraz amerykańskiej Rezerwy Federalnej w połowie września będą ważnymi wskaźnikami dla globalnych rynków finansowych.

Wzrost rentowności obligacji w Europie i Japonii jest powiązany z rosnącymi cenami energii, oczekiwaniami dalszych podwyżek stóp procentowych oraz obawami o sytuację fiskalną poszczególnych krajów. W Europie szczególnie wysokie rentowności odnotowano w Niemczech, Francji, Włoszech i Holandii, natomiast w Japonii rentowności zbliżają się do poziomu 3%, co jest najwyższym wynikiem od ponad 30 lat. Sytuacja na rynkach obligacji jest monitorowana przez inwestorów ze względu na potencjalne skutki dla globalnych rynków finansowych i gospodarek.