Polski rząd uruchamia wsparcie dla przemysłu energochłonnego na lata 2027–2030

Ministerstwo Finansów i Gospodarki poinformowało o uruchomieniu programu wsparcia dla polskiego przemysłu energochłonnego, który ma funkcjonować w latach 2027–2030. Program zakłada dopłaty do cen energii elektrycznej oraz inwestycje w transformację energetyczną przedsiębiorstw z branż takich jak stal, chemia i cement.

Cel programu i jego znaczenie dla przemysłu

Według ministra finansów Andrzeja Domańskiego, polski przemysł posiada mocne fundamenty, jednak zmieniające się warunki globalnej konkurencji wymagają wsparcia dla branż energochłonnych. Celem programu jest utrzymanie produkcji, miejsc pracy oraz krajowych łańcuchów dostaw w sektorach szczególnie narażonych na wysokie ceny energii i konkurencję międzynarodową.

Budżet programu i porównanie z innymi krajami UE

Planowany budżet programu wynosi 4,8 mld zł, rozłożony na lata 2027–2030: 800 mln zł w 2027 roku, 1,6 mld zł w 2028 i 2029 roku oraz 800 mln zł w 2030 roku. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazało, że Polska plasuje się na drugim miejscu w Unii Europejskiej pod względem wielkości budżetu programów opartych na sekcji 4.5 CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework). Dla porównania, Niemcy dysponują budżetem 3,8 mld euro, Bułgaria 334 mln euro, Irlandia 300 mln euro, a Słowenia 90 mln euro.

Zakres wsparcia i warunki dopłat

Wsparcie obejmie maksymalnie 50 proc. kwalifikującego się zużycia energii elektrycznej. Cena energii po zastosowaniu pomocy nie może spaść poniżej 50 euro za megawatogodzinę (MWh). Program ma charakter czasowy i ma funkcjonować w latach 2027–2030. Jego celem nie jest trwałe subsydiowanie kosztów energii, lecz stworzenie przedsiębiorstwom czasu i warunków na zmianę struktury kosztów energii.

Powiązanie pomocy z inwestycjami w efektywność energetyczną

Pomoc będzie powiązana z inwestycjami mającymi na celu poprawę efektywności energetycznej przedsiębiorstw oraz przyspieszenie ich transformacji energetycznej. Beneficjenci programu będą zobowiązani do przeznaczenia co najmniej 50 proc. ekwiwalentu otrzymanej pomocy na działania związane z dekarbonizacją, efektywnością energetyczną, magazynowaniem energii, odnawialnymi źródłami energii (OZE) lub zwiększeniem elastyczności poboru energii.

Finansowanie programu poprzez podwyżkę CIT

Instrument wsparcia ma być finansowany z podwyżki podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) dla firm o przychodach powyżej 50 mln euro, które działają w sektorach wydobycia gazu ziemnego lub ropy naftowej, obrotu paliwami gazowymi, handlu ropą naftową, wytwarzania paliw ciekłych oraz dystrybucji i przesyłu energii elektrycznej przez największe podmioty posiadające ponad 100 tys. odbiorców.

Stawka CIT dla tych firm ma wzrosnąć w 2027 roku do 30 proc. z obecnych 19 proc. W 2028 roku stawka ma wynieść 26 proc., a w 2029 roku 23 proc. W 2030 roku planowany jest powrót do podstawowej stawki CIT.

Ramowe regulacje unijne i ich zastosowanie w Polsce

Program jest przygotowywany w oparciu o unijne ramy pomocy państwa CISAF, które określają warunki udzielania pomocy publicznej przedsiębiorstwom w celu przyspieszenia transformacji energetycznej i realizacji celów klimatycznych Unii Europejskiej. Polska planuje wykorzystać te ramy do ochrony konkurencyjności przemysłu oraz ograniczenia ryzyka relokacji produkcji poza Unię Europejską.

Charakter programu i jego cele

Ministerstwo Rozwoju i Technologii podkreśliło, że program ma charakter czasowy i jego celem nie jest trwałe subsydiowanie kosztów energii, lecz stworzenie przedsiębiorstwom warunków do zmiany struktury kosztów energii. Wsparcie ma zachęcać do inwestycji w trwałą efektywność energetyczną, magazynowanie energii, odnawialne źródła energii oraz dekarbonizację.

Minister finansów Andrzej Domański określił propozycję jako „ulgę dzisiaj za inwestycje jutra”, wskazując na pomoc przemysłowi w okresie wysokich cen energii przy jednoczesnym oczekiwaniu inwestycji, które będą trwale obniżać koszty energii i zwiększać konkurencyjność przedsiębiorstw.

Program ma objąć branże strategiczne dla polskiej gospodarki, takie jak stal, chemia i cement, które są szczególnie narażone na wysokie ceny energii i konkurencję międzynarodową.

Wprowadzenie tego instrumentu obejmuje wsparcie przedsiębiorstw energochłonnych w okresie wysokich cen energii oraz inwestycje w transformację energetyczną, zgodnie z ramami unijnymi CISAF.