Planowane zmiany w ryczałcie mogą uszczuplić budżet o 10 mld zł i wpłynąć na małe firmy

Rząd zapowiedział zmiany w systemie podatkowym, które mogą skutkować uszczupleniem budżetu państwa nawet o 10 miliardów złotych. W odpowiedzi na ten potencjalny spadek dochodów planowane są podwyżki podatku CIT dla dużych przedsiębiorstw, wzrost daniny solidarnościowej oraz ograniczenie ryczałtu. Propozycje te wywołały krytykę ze strony polityków i ekspertów podatkowych.

Obniżenie limitu ryczałtu z 2 mln euro do 250 tys. euro

Jedną z kluczowych zmian jest obniżenie limitu przychodów uprawniającego do korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Obecnie limit wynosi 2 miliony euro, a planowane jest jego obniżenie do 250 tysięcy euro. Zmiana ta oznacza ośmiokrotny spadek limitu w dół w porównaniu do obowiązujących przepisów.

Ryczałt jest jedną z trzech podstawowych form opodatkowania przedsiębiorców i zyskał popularność po wprowadzeniu Polskiego Ładu, kiedy to Ministerstwo Finansów obniżyło stawki podatkowe dla wielu branż oraz podniosło limit przychodów do 2 mln euro. Teraz planowany jest powrót do wcześniejszego, niższego limitu.

Wpływ zmian na różne branże i przedsiębiorców

Eksperci wskazują, że obniżony limit ryczałtu dotknie nie tylko branże takie jak informatyka, programowanie czy medycyna, gdzie dochody mogą przekraczać półtora miliona złotych rocznie, ale także przedsiębiorstwa o dużych obrotach i niskich marżach. Do takich grup należą między innymi drobni sklepikarze, handlowcy, firmy transportowe czy gastronomiczne, które obecnie korzystają z niskich stawek ryczałtu, np. 3 proc.

W przypadku tych firm, mimo dużych przychodów, realny dochód pozostaje niewielki ze względu na niskie marże. Obniżenie limitu może skutkować wzrostem obciążeń podatkowych dla tych przedsiębiorców.

Krytyka zmian przez polityków i ekspertów

Sławomir Mentzen, lider Konfederacji, skrytykował planowane zmiany jako „potężne uderzenie w polskie małe firmy”. Zwrócił uwagę na to, że niedawno rząd PiS przenosił przedsiębiorstwa z podatku liniowego na ryczałt, a obecnie rząd Koalicji Obywatelskiej obniża limit ryczałtu prawie dziesięciokrotnie.

Eksperci podatkowi, tacy jak Andrzej Marczak i dr Piotr Sekulski, podkreślają, że zmiany mogą wpłynąć na wiele małych firm, które obecnie korzystają z ryczałtu. Marczak zaznacza, że obecny limit obejmuje również małe biznesy o dużych obrotach, które mogą odczuć wzrost obciążeń podatkowych.

Ryczałt a inne formy opodatkowania

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych charakteryzuje się różnymi stawkami podatkowymi, zależnymi od rodzaju działalności, wahającymi się od 3 do 17 proc. Składka zdrowotna jest ustalana kwotowo i w 2023 roku może wynieść maksymalnie około 1,5 tysiąca złotych miesięcznie.

Dla porównania, na zwykłej skali podatkowej obowiązuje 9-procentowa składka zdrowotna, a po przekroczeniu 120 tysięcy złotych dochodu stawka podatku PIT wynosi 32 proc., co łącznie daje 41 proc. Ponadto powyżej miliona złotych dochodu obowiązuje 4-procentowa danina solidarnościowa.

Alternatywy dla przedsiębiorców po zmianach

Według dr Piotra Sekulskiego, po wprowadzeniu zmian wielu przedsiębiorców może zdecydować się na przejście z ryczałtu na podatek liniowy, którego stawka wynosi 19 proc. Jednakże w tej formie opodatkowania obowiązuje składka zdrowotna na poziomie 4,9 proc.

Eksperci wskazują, że w przypadku zmiany przepisów przedsiębiorcy, księgowi i doradcy podatkowi będą musieli dokładnie analizować, która forma opodatkowania będzie najbardziej korzystna dla konkretnej działalności.

Brak projektu i termin wprowadzenia zmian

Rządzący planują, aby zapowiedziane zmiany podatkowe zaczęły obowiązywać od 2027 roku. Ministerstwo Finansów nie przygotowało jeszcze projektu odpowiednich przepisów. Nie jest również pewne, czy ustawę w tej sprawie podpisze prezydent.

Warto przypomnieć, że pod koniec lipca 2023 roku Ministerstwo Finansów wycofało się z wielu innych propozycji dotyczących ryczałtowców.

Wprowadzone zmiany mają potencjał do znaczącej modyfikacji systemu podatkowego, zwłaszcza w zakresie ryczałtu, który do tej pory był postrzegany jako uproszczona forma opodatkowania dostępna dla szerokiego grona przedsiębiorców.