Osobiste Konta Inwestycyjne – nowe narzędzie na polskim rynku kapitałowym od 2027 roku

Od stycznia 2027 roku na polskim rynku kapitałowym zadebiutują Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI). Nowe konta dotyczą kapitału, który obecnie znajduje się głównie na nieoprocentowanych rachunkach bieżących lub nisko oprocentowanych lokatach bankowych.

OKI różnią się od dotychczasowych rozwiązań emerytalnych, takich jak Indywidualne Konta Emerytalne (IKE) i Indywidualne Konta Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). W odróżnieniu od IKE i IKZE, które są produktami emerytalnymi i wymagają osiągnięcia wieku emerytalnego, aby w pełni wykorzystać ulgę podatkową, OKI oferują większą elastyczność pod względem dostępności środków. Ponadto, podczas gdy IKE i IKZE można posiadać tylko po jednym, OKI będzie można mieć kilka w różnych instytucjach, takich jak banki, domy maklerskie czy Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI).

Limity podatkowe i wymogi inwestycyjne na Osobistych Kontach Inwestycyjnych

Ustawodawca przewidział limit zwolnienia z podatku w wysokości 100 tysięcy złotych średniego salda w skali roku, który jest sumowany ze wszystkich posiadanych rachunków OKI. Jeśli konto zostanie otwarte w trakcie roku, na przykład w ostatnim kwartale, średnie saldo będzie wyliczane proporcjonalnie do okresu posiadania konta, co umożliwia ulokowanie większej kwoty bez podatku w tym czasie.

Z limitu 100 tysięcy złotych maksymalnie 25 tysięcy złotych może być ulokowane na najbezpieczniejszych instrumentach, takich jak lokaty bankowe i depozyty. Pozostałe 75 procent środków musi zostać zainwestowane na rynku kapitałowym, obejmującym akcje, obligacje, fundusze inwestycyjne czy fundusze ETF.

Dodatkowo, aby promować krajową gospodarkę, w przypadku funduszy inwestycyjnych co najmniej 70 procent ich aktywów musi być denominowane w złotych, aby kwalifikowały się do ulgi podatkowej.

W OKI nie będzie podatku Belki, jednak nadwyżka ponad limit 100 tysięcy złotych będzie obłożona podatkiem od aktywów, który w 2027 roku wyniesie 0,85 procent.

Popularność inwestowania pasywnego i wyzwania dla nowych inwestorów

W Polsce rośnie popularność funduszy pasywnych oraz funduszy ETF, co rozpoczęło się kilka lat temu wraz z debiutem pierwszych krajowych ETF-ów i pasywnych funduszy inPZU. Rynek ten rozwijał się początkowo powoli, a znaczący wzrost zainteresowania nastąpił po pandemii. Inwestorzy doceniają niskie koszty zarządzania, prostotę oraz łatwy dostęp do tych produktów przez platformy internetowe.

Rozwój rynku pasywnego nie odbywa się kosztem funduszy aktywnie zarządzanych. W Polsce obserwuje się wzrost zarówno funduszy aktywnych, jak i pasywnych. W innych krajach zachodnich ETF-y często pozyskują kapitał z funduszy aktywnych, co jest powiązane z tamtejszymi preferencjami podatkowymi, natomiast w Polsce oba typy funduszy współistnieją.

Profil inwestorów również ulega zmianie. Młodsze pokolenie, w wieku około 20 lat, częściej korzysta z rachunków maklerskich i funduszy ETF, natomiast osoby w wieku 40-60 lat, jeśli decydują się na inwestycje poza lokaty, wybierają tradycyjne fundusze inwestycyjne.

W przypadku budowy portfela inwestycyjnego, przy inwestycjach długoterminowych, klasyczny podział 60 procent akcji i 40 procent obligacji jest wskazywany jako sposób na amortyzację spadków wartości portfela. Podstawę portfela powinny stanowić szerokie indeksy globalne i lokalne, natomiast tematyczne fundusze, takie jak inwestujące w sektor kosmiczny czy cyberbezpieczeństwo, traktowane są jako dodatek.

Wprowadzenie OKI oraz zmiany w unijnej dyrektywie MiFID, które mają uelastycznić ankiety inwestycyjne i umożliwić oferowanie szerszego wachlarza funduszy, mogą wpłynąć na rozwój portfeli inwestorów w Polsce w latach 2026 i 2027.

Nowe Osobiste Konta Inwestycyjne stanowią alternatywę dla dotychczasowych rozwiązań emerytalnych, oferując większą elastyczność i promując inwestycje w polskie aktywa. Limity podatkowe oraz wymogi dotyczące alokacji środków określają ramy korzystania z tego narzędzia, które ma zachęcić Polaków do aktywniejszego uczestnictwa na rynku kapitałowym.