Kanada i Unia Europejska rozpoczynają nowy sojusz handlowy i surowcowy

Kanada i Unia Europejska zapowiedziały rozpoczęcie nowego, transformatywnego sojuszu, który zostanie oficjalnie zainaugurowany podczas szczytu w Montrealu pod koniec października 2026 roku. Premier Kanady Mark Carney poinformował o tym podczas konferencji prasowej w Sherbrooke w Quebecu. W wydarzeniu wezmą udział przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oraz przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa.

Premier Carney zaznaczył, że przyszłość Kanady będzie kształtowana przez samych Kanadyjczyków, bez ingerencji obcych rządów i dużych korporacji technologicznych. Podkreślił również, że nowy sojusz stworzy znaczące możliwości dla prowincji Quebec, co ma przyczynić się do budowy silnego Quebecu w ramach silnej Kanady.

Zakres współpracy między Kanadą a Unią Europejską

Nowe partnerstwo między Kanadą a Unią Europejską ma obejmować szeroki zakres działań. Według wstępnej wersji komunikatu, który ma zostać opublikowany po szczycie, współpraca będzie dotyczyć m.in. zniesienia barier w handlu cyfrowym, wsparcia dla Ukrainy, inwestycji w walkę z pożarami lasów oraz przyspieszenia inwestycji w sektorze minerałów krytycznych.

Komunikat wskazuje, że Kanada i UE, dysponując dostępem do handlu, wspólnymi wartościami oraz uzupełniającymi się mocnymi stronami gospodarki, planują zbudować głębsze i bardziej zintegrowane relacje. Współpraca ma również koncentrować się na rozwoju niskoemisyjnych i stabilnych źródeł energii, takich jak LNG, wodór, energia słoneczna, wiatrowa oraz nuklearna.

Kontekst polityczny i gospodarczy sojuszu

Relacje Kanady z Unią Europejską zyskały na znaczeniu po pogorszeniu się stosunków Kanady z USA po objęciu urzędu prezydenta przez Donalda Trumpa na początku 2025 roku. W tym okresie USA nałożyły cła na kanadyjskie towary, a wypowiedzi Trumpa dotyczące Kanady wywołały napięcia między krajami.

W odpowiedzi Kanada zaczęła intensyfikować współpracę z innymi partnerami, w tym z Unią Europejską. W styczniu 2025 roku premier Mark Carney podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos mówił o zmianach w globalnym porządku i roli średnich mocarstw, do których zalicza Kanadę.

Współpraca Kanady z UE obejmuje już partnerstwo w kwestiach obronnych. Kanada jest jedynym krajem spoza Unii Europejskiej uczestniczącym w unijnym programie dozbrajania SAFE.

W trakcie wizyty Carneya w Parlamencie Europejskim we wrześniu 2026 roku przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zadeklarowała chęć współpracy z premierem Kanady w sprawie otwarcia drogi dla Kanady do uzyskania statusu pierwszego członka stowarzyszonego UE. Jednocześnie premier Carney zaznaczył, że Kanada nie ubiega się o pełne członkostwo w Unii.

W szerszej dyskusji na temat bliższych związków Kanady z UE pojawiła się analiza brytyjskiego tygodnika „The Economist” z początku 2025 roku, która wskazywała na potrzeby UE dotyczące przestrzeni i surowców oraz na potrzeby Kanady związane z pracownikami.

Zaplanowany na 29-30 października 2026 roku szczyt Kanada-UE w Montrealu ma być okazją do oficjalnego rozpoczęcia nowego sojuszu, który ma objąć zarówno kwestie handlowe, jak i współpracę w sektorze surowców oraz energetyki.

Premier Carney podkreślił, że Kanada będzie decydować o swojej przyszłości samodzielnie, a sojusz z Unią Europejską ma przynieść korzyści zarówno całemu krajowi, jak i poszczególnym prowincjom, takim jak Quebec.