JSW bez wsparcia dla węgla koksowego mimo statusu surowca krytycznego UE

Jastrzębska Spółka Węglowa (JSW) jest jedynym producentem węgla koksowego w Europie, surowca uznanego przez Unię Europejską za krytyczny ze względu na jego rolę w produkcji stali. Mimo tego statusu, prezes JSW Bogusław Oleksy podczas panelu Future Mining Forum & Expo 2026 w Katowicach podkreślił, że spółka nie odczuwa wsparcia ze strony Unii Europejskiej dla tego surowca.

Brak wsparcia i wyzwania regulacyjne dla JSW

Prezes JSW wskazał, że pomimo oczekiwań dotyczących bezpieczeństwa surowcowego Europy i Polski, nie istnieją mechanizmy wspierające producentów węgla koksowego. Według niego, polityka i przemysł surowcowy oraz energetyczny Unii Europejskiej działają bez koordynacji, co utrudnia realizację celów związanych z odpornością i suwerennością gospodarczą.

Oleksy zaznaczył, że obecne ceny węgla koksowego są pod presją konkurencji ze strony Stanów Zjednoczonych, które wypchnęły znaczną część dostaw z Azji. Dodatkowo JSW musi mierzyć się z regulacjami dotyczącymi ESG (Environmental, Social, Governance) i taksonomii, które ograniczają dostęp do finansowania na rynku europejskim.

Procesy inwestycyjne w górnictwie są długotrwałe i obarczone ryzykiem, a obecne warunki rynkowe utrudniają realizację przedsięwzięć rozwojowych mających na celu stabilizację dostaw węgla koksowego dla europejskich odbiorców.

Prezes JSW podkreślił potrzebę zintegrowanej polityki gospodarczej Unii Europejskiej, obejmującej obszary surowcowe, środowiskowe i energetyczne, zamiast działania w odrębnych silosach regulacyjnych.

Finansowanie i sytuacja finansowa JSW

Oleksy przyznał, że pierwotne źródła finansowania wsparcia dla surowców krytycznych „wyschły”. Regulacje dotyczące metanu i wód dołowych zostały przesunięte w czasie, ale nadal obowiązują, co wiąże się z koniecznością poniesienia dużych nakładów finansowych. Zdaniem prezesa, środki na te inwestycje trzeba wypracować lub pożyczyć, co na rynku europejskim jest obecnie niemożliwe.

Wiceminister klimatu i środowiska oraz Główny Geolog Kraju Krzysztof Galos wskazał, że w finansowaniu branży wydobywczej w UE węgiel energetyczny i koksowy są traktowane łącznie, mimo że węgiel koksowy jest uznawany za surowiec krytyczny. Apel o odrębne traktowanie węgla koksowego na poziomie europejskim nie spotkał się z akceptacją.

Galos zaznaczył również, że Unia Europejska wciąż kładzie większy nacisk na cele środowiskowe niż gospodarcze, choć ostatnie lata przyniosły deklaracje dotyczące poprawy konkurencyjności i działań z tym związanych.

JSW jest największym producentem węgla koksowego w UE i jednym z producentów koksu używanego do wytopu stali. Spółka prowadzi wydobycie w kopalniach: Borynia-Zofiówka, Budryk, Knurów-Szczygłowice i Pniówek oraz jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych.

W związku z ryzykiem utraty płynności JSW prowadzi restrukturyzację. W lutym 2026 roku spółka zawarła porozumienie ze związkami zawodowymi dotyczące ograniczenia kosztów pracy. W czerwcu walne zgromadzenie akcjonariuszy zgodziło się na ustanowienie zabezpieczeń pod pożyczkę w wysokości 850 mln zł z Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP), a w sierpniu JSW poinformowała o planach wnioskowania o pożyczkę do 1,066 mld zł.

Spółka korzysta także z ustawowych osłon dla pracowników, takich jak jednorazowe odprawy oraz urlopy górnicze i przeróbkarskie.

W 2025 roku grupa JSW odnotowała skonsolidowaną stratę netto w wysokości 6,25 mld zł oraz stratę EBITDA na poziomie 4,99 mld zł. Kopalnie JSW wyprodukowały ponad 13 mln ton węgla oraz 3,2 mln ton koksu. W pierwszym kwartale 2026 roku strata netto grupy wyniosła około 615,9 mln zł. Na koniec 2025 roku zatrudnienie w JSW wynosiło 20 488 osób.

W świetle tych danych JSW stoi przed wyzwaniami związanymi z brakiem wsparcia ze strony Unii Europejskiej, presją cenową na rynku międzynarodowym oraz wymogami regulacyjnymi, które wpływają na dostęp do finansowania i realizację inwestycji.