Gotówka i płatności bezgotówkowe – równowaga w polskim systemie płatniczym

Polska jest jednym z krajów, które skutecznie łączą rozwój płatności bezgotówkowych z utrzymaniem dostępu do gotówki. Takie stanowisko przedstawia Joanna Seklecka, prezeska zarządu eService, największego polskiego agenta rozliczeniowego. Według niej, nowoczesny system płatniczy powinien opierać się na różnorodności rozwiązań dostępnych dla konsumentów i przedsiębiorców.

Odporność rynku płatniczego zależy nie tylko od obrotu gotówką, ale również od niezawodności infrastruktury cyfrowej. W ostatnich latach, m.in. w związku z pandemią, sytuacją za wschodnią granicą oraz cyberatakami, zwrócono uwagę na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa całego ekosystemu płatniczego. Dyskusja o dostępie do gotówki powinna być więc częścią szerszej debaty o bezpieczeństwie systemu płatniczego.

Rola gotówki i płatności bezgotówkowych w Polsce

Według Joanny Sekleckiej, rozwój płatności bezgotówkowych nie oznacza eliminowania gotówki z obrotu. Gotówka pozostaje ważnym elementem bezpieczeństwa państwa oraz daje wielu konsumentom poczucie komfortu i niezależności. Z drugiej strony, płatności elektroniczne są szybkie, wygodne i bezpieczne, dlatego są często wybierane w codziennym życiu.

Przykładem współistnienia obu form płatności jest usługa Cashback, która umożliwia wypłatę gotówki podczas codziennych zakupów. Rozwiązanie to zwiększa dostępność gotówki, szczególnie w mniejszych miejscowościach, wykorzystując nowoczesną infrastrukturę płatniczą.

Prognozy rynkowe dotyczą wzrostu rynku płatności cyfrowych. Według danych Statista, globalny rynek płatności cyfrowych ma rosnąć średnio o 9,52 proc. w latach 2024–2028, osiągając wartość 16,62 biliona dolarów w 2028 roku.

Wpływ limitów płatności gotówkowych na rynek płatności

W Unii Europejskiej od przyszłego roku zacznie obowiązywać jednolity górny limit transakcji gotówkowych z konsumentami. Regulacja przewiduje wyjątki, a krajom członkowskim pozostawia możliwość wprowadzenia ostrzejszych rygorów. W wielu państwach nadzorcy rynków finansowych podejmują działania na rzecz wzmocnienia roli i dostępności gotówki, co widać m.in. w Szwecji i Wielkiej Brytanii.

Joanna Seklecka wskazuje, że wprowadzenie limitów płatności gotówkowych może przyspieszyć rozwój płatności bezgotówkowych, zwłaszcza w przypadku transakcji o wyższej wartości. Nie będą one jednak głównym czynnikiem zmian na rynku. O kierunku rozwoju rynku decydują oczekiwania konsumentów i przedsiębiorców, którzy wybierają rozwiązania szybkie, intuicyjne i bezpieczne.

W segmencie płatności P2P przewiduje się dalszy wzrost znaczenia przelewów natychmiastowych i płatności realizowanych za pomocą aplikacji mobilnych. Dla młodszych pokoleń są one naturalnym sposobem rozliczeń z rodziną i znajomymi. Nie przewiduje się spadku popularności żadnego z instrumentów bezgotówkowych w wyniku limitów płatności gotówkowych.

Według Joanny Sekleckiej, o sukcesie poszczególnych rozwiązań coraz bardziej decydują zaufanie do dostawcy usług, bezpieczeństwo środków, niezawodność działania oraz przejrzystość procesu płatności. Te elementy budują długoterminową lojalność klientów.

Przyszłość rynku płatności ma polegać na budowaniu odpornego i elastycznego ekosystemu, w którym konsumenci i przedsiębiorcy mogą korzystać z rozwiązań najlepiej odpowiadających ich potrzebom. Rolą branży jest zapewnienie, aby zarówno płatności gotówkowe, jak i bezgotówkowe były bezpieczne, dostępne i niezawodne.