Galopujące ceny paliw i ich wpływ na branżę transportową w Polsce

Ceny paliw w Polsce rosną w szybkim tempie, co przekłada się na wzrost kosztów dla firm transportowych i innych przedsiębiorstw korzystających z paliwa jako podstawowego surowca. We wtorek 15 września na stacji Moya w Warszawie litr oleju napędowego kosztował 9,19 zł, a benzyny Pb95 – 8,19 zł. Cena najdroższego paliwa premium sięgnęła 9,59 zł za litr. W tym samym dniu Orlen podniósł ceny paliw w hurcie, zwiększając cenę benzyny Eurosuper 95 o 272 zł za metr sześcienny oraz oleju napędowego Ekodiesel o 110 zł za metr sześcienny, co stanowi najwyższe stawki w tym roku.

Przedsiębiorcy z branży transportowej zgłaszają konieczność podnoszenia cen usług przewozowych. Jeden z rozmówców money.pl z Bydgoszczy wskazał, że obecna stawka za kilometr transportu wynosi 5-6 zł, jednak konieczne jest podniesienie jej o co najmniej 1 zł. W firmie tej miesięczne zapotrzebowanie na paliwo to około 20 tys. litrów, a od lutego do września wydatki na paliwo wzrosły o około 200 tys. zł. Przedsiębiorca podkreślił, że nie podpisuje długoterminowych umów i może reagować na zmiany cen paliw na rynku.

Wpływ zmian podatkowych i regulacji na sytuację przedsiębiorstw

Rząd wprowadził pakiet "CPN", który obejmuje obniżenie stawki VAT na paliwo z 23 do 8 proc., zmniejszenie akcyzy o 29 gr na litr benzyny i o 28 gr na litr oleju napędowego oraz regulację cen na stacjach poprzez mechanizm ceny maksymalnej wyznaczanej codziennie przez ministra energii. Pakiet ten był odpowiedzią na wzrost cen ropy i paliw po rozpoczęciu wojny na Bliskim Wschodzie. Obniżony VAT wygasł 30 czerwca 2026 r., jednak pod koniec wakacji został ponownie wprowadzony wraz z sztywnymi cenami paliw.

Przedsiębiorcy wskazują, że obniżka VAT-u nie przynosi im korzyści, a wręcz zwiększa koszty netto paliwa. Niższa stawka VAT i obniżona akcyza zmniejszają cenę brutto dla konsumentów, jednak przedsiębiorcy, którzy mogą odliczać VAT, odczuwają wzrost realnych kosztów netto. W efekcie firmy transportowe są stratne mimo niższych cen na stacjach paliw.

Mariusz Bocian z lubińskiej firmy Transport i Spedycja Bocian zaznaczył, że ceny frachtów rosną z dnia na dzień. Przykładowo, za fracht, za który wcześniej płacił 2 tys. euro, obecnie potrzebowałby 2,3 tys. euro. Podwyżki cen usług transportowych sięgają minimum 15 proc. i są negocjowane na bieżąco.

Reakcje branży transportowej i wyzwania finansowe

Przedsiębiorcy z branży transportowej zgłaszają trudności finansowe wynikające z niestabilności cen paliw i braku możliwości szybkiej renegocjacji umów. Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie otrzymała w ciągu dwóch tygodni kilkadziesiąt sygnałów o problemach finansowych firm z województwa zachodniopomorskiego, zwłaszcza z branży budowlanej, transportowej, spedycji lądowej oraz przemysłu, w tym chemicznego.

Hanna Mojsiuk, prezes Izby, wskazała, że kontrakty są zwykle zawierane na kilka miesięcy do przodu i nie zawsze zawierają klauzule umożliwiające renegocjację w przypadku nagłych zmian gospodarczych. Zmiany finansowe związane z cenami paliw mogą kosztować firmy setki tysięcy złotych miesięcznie, a dla sektora MŚP udział procentowy cen paliwa w kosztach jest znaczący.

Przedsiębiorcy podkreślają, że bez paliwa nie ma dystrybucji, a bez dystrybucji nie ma klientów. W związku z tym wzrost cen paliw wpływa na koszty usług i produktów, co przekłada się na podwyżki cen w innych sektorach gospodarki.

Na stacjach paliw nie widać jeszcze oleju napędowego po 10 zł za litr, jednak przedsiębiorcy przewidują, że jest to kwestia czasu. W przypadku dalszego wzrostu cen planowane są kolejne podwyżki cen usług transportowych, co może sięgnąć co najmniej 15 proc.

Wzrost cen paliw i związane z tym podwyżki kosztów działalności firm transportowych oraz innych przedsiębiorstw korzystających z paliwa jako surowca stanowią istotne wyzwanie dla branży. Zmiany podatkowe i regulacje rządowe wpływają na strukturę kosztów, a niestabilność rynku paliw utrudnia planowanie finansowe i negocjacje kontraktów.