Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności: ponad 90% puli już zaangażowane

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) uruchomiony przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) spotkał się z dużym zainteresowaniem ze strony samorządów, przedsiębiorstw i sektora kolejowego. W niespełna półtora miesiąca od rozpoczęcia naboru, który miał miejsce 6 lipca, do BGK wpłynęło 114 wniosków o łącznej wartości 15,7 mld zł, co stanowi ponad 90 proc. dostępnej puli środków pożyczkowych Funduszu.

BGK realizuje finansowanie bezpieczeństwa i obronności państwa na kilku poziomach, w tym poprzez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, współpracę z Polską Grupą Zbrojeniową, gwarancje bankowe oraz Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Fundusz ten jest finansowany ze środków Krajowego Planu Odbudowy i dysponuje kwotą ponad 23 mld zł, z czego ponad 17 mld zł przeznaczono na instrumenty pożyczkowe obsługiwane przez BGK, a około 7 mld zł na inwestycje kapitałowe realizowane przez spółkę Chrobry.

Skala i struktura zainteresowania Funduszem Bezpieczeństwa i Obronności

Do 21 sierpnia wpłynęły 114 wnioski o pożyczki na łączną kwotę 15,7 mld zł. W sektorze komunalnym złożono 95 wniosków na 6,3 mld zł, w sektorze kolejowym 12 wniosków na 7,9 mld zł, a przedsiębiorcy złożyli 7 wniosków o wartości ponad 1,5 mld zł.

W sektorze kolejowym trzy czwarte wniosków dotyczy zakupu, modernizacji lub remontu taboru kolejowego na potrzeby wojskowe lub dual-use, a pozostała część budowy i modernizacji infrastruktury kolejowej dostosowanej do standardów mobilności wojskowej. Projekty taborowe stanowią ponad 83 proc. wartości wnioskowanego finansowania w tym sektorze.

W sektorze komunalnym 31 proc. wniosków dotyczy budowy, modernizacji lub remontu obiektów zbiorowej ochrony, 28 proc. obejmuje drogi, mosty i tunele dostosowywane do standardów mobilności wojskowej, a 26 proc. to projekty z zakresu cyberbezpieczeństwa. Największą wartość inwestycji stanowią inwestycje drogowe, które obejmują niemal połowę kwoty zgłoszonych wniosków.

Wśród przedsiębiorców dominują projekty związane z zapewnieniem ciągłości dostaw energii elektrycznej i paliw oraz bezpieczeństwem infrastruktury krytycznej. Stanowią one blisko 86 proc. liczby sklasyfikowanych wniosków i niemal 98 proc. wartości finansowania. Pozostałe projekty dotyczą rozwoju produkcji sprzętu wojskowego lub produktów podwójnego zastosowania oraz inwestycji w cyberbezpieczeństwo.

Proces finansowania i dostępność środków

Warto podkreślić, że wartość złożonych wniosków nie jest równoznaczna z wartością środków faktycznie zakontraktowanych. Projekty są w trakcie oceny, a pierwsze umowy mają być podpisywane od drugiej połowy września.

W sektorze kolejowym popyt na środki znacznie przekracza dostępną pulę – wpłynęły wnioski na prawie 8 mld zł, podczas gdy pula wynosi 2 mld zł. W związku z tym nabór w tym sektorze został zamknięty. Podobnie w sektorze komunalnym wpłynęło 95 wniosków na 6,3 mld zł, a pierwsza transza środków wynosi 5,6 mld zł, co powoduje zamykanie naboru w tym obszarze. Łączna alokacja dla sektora komunalnego wynosi 11,2 mld zł.

W przypadku przedsiębiorców wpłynęło 7 wniosków o wartości ponad 1,5 mld zł, przy alokacji 2,5 mld zł.

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności nie jest mechanizmem prostego rozdysponowania pieniędzy, lecz instrumentem inwestycyjnym. Projekty muszą spełniać określone kryteria, być zgodne z celami Funduszu oraz opierać się na solidnych podstawach finansowych i ekonomicznych.

Instrumenty finansowe Funduszu są dostępne zarówno dla dużych, jak i mniejszych przedsiębiorstw. Kryterium decydującym o finansowaniu jest charakter i jakość projektu oraz jego znaczenie dla bezpieczeństwa i odporności państwa, a nie wielkość czy forma własności firmy.

Dla mniejszych i innowacyjnych firm szczególnie istotny jest komponent kapitałowy realizowany przez spółkę Chrobry, która inwestuje w start-upy, scale-upy i spółki wzrostowe z przychodami co najmniej 3 mln zł. Inwestycje mogą wynosić od 10 do 50 mln zł. Komponent Private Equity & Infrastructure umożliwia inwestycje od 30 do 750 mln zł w przedsiębiorstwa dojrzałe oraz większe projekty infrastrukturalne.

BGK posiada także instrumenty skierowane bezpośrednio do sektora MŚP, takie jak gwarancje de minimis, które w przypadku działalności koncesjonowanej w przemyśle obronnym mogą zabezpieczać do 80 proc. kwoty kredytu, a dla produktów podwójnego zastosowania do 70 proc.

Spółka Chrobry buduje portfel potencjalnych projektów inwestycyjnych. Inwestycje kapitałowe wymagają rzetelnej wyceny, analizy technologicznej i ekonomicznej, due diligence, negocjacji oraz decyzji korporacyjnych. Termin uruchomienia pierwszych inwestycji zależy od przebiegu oceny projektów i decyzji organów spółki.

Celem inwestycji jest zwiększenie zdolności produkcyjnych i technologicznych w Polsce, powstanie nowych mocy produkcyjnych, technologii, własności intelektualnej oraz przedsiębiorstw zdolnych do konkurowania na rynku europejskim i światowym.