Europejski Bank Centralny: perspektywy podwyżek i możliwe obniżki stóp procentowych w 2026 i 2027 roku

Europejski Bank Centralny (EBC) zamierza kontynuować podwyżki stóp procentowych w 2026 roku, jednak prognozy na kolejne lata są mniej jednoznaczne. Decyzje dotyczące polityki monetarnej będą w dużej mierze uzależnione od rozwoju sytuacji na rynku energii oraz jej wpływu na inflację i gospodarkę strefy euro.

Po przerwie w lipcu 2026 roku, większość ekonomistów spodziewa się podwyżki stóp procentowych o 0,25 punktu procentowego podczas posiedzenia EBC zaplanowanego na 10 września 2026 roku. Istnieje także możliwość kolejnej podwyżki jeszcze w tym roku. Jednak dalsze perspektywy są mniej pewne, zwłaszcza w kontekście trwającego konfliktu na Bliskim Wschodzie i jego wpływu na ceny energii.

Aktualne stopy procentowe i oczekiwania na kolejne podwyżki

EBC rozpoczął cykl podwyżek stóp procentowych w lipcu 2022 roku, podnosząc stopę depozytową z -0,50% do 4,00% w dziesięciu kolejnych podwyżkach. Od września 2023 roku bank centralny obniżył stopy procentowe ośmiokrotnie, doprowadzając główną stopę do poziomu 2%, po czym w czerwcu 2026 roku wznowił podwyżki.

Od 17 czerwca 2026 roku obowiązują następujące stopy procentowe EBC:

• stopa depozytowa: 2,25% (wzrost z 2,00%),
• główna stopa refinansowa: 2,40% (wzrost z 2,15%),
• stopa kredytu marginalnego: 2,65% (wzrost z 2,40%).

Według głównego stratega rynkowego Morningstar, Michaela Fielda, istnieje duże prawdopodobieństwo podwyżki stóp do 2,50% podczas wrześniowego posiedzenia, a także około 50% szans na kolejną podwyżkę w grudniu, co mogłoby podnieść stopę depozytową do 2,75%. Rynki terminowe wyceniają 80% prawdopodobieństwo podwyżki we wrześniu oraz 40% na kolejną podwyżkę do końca grudnia 2026 roku. W sumie rynki przewidują nieco mniej niż dwie dodatkowe podwyżki o 0,25 punktu procentowego do lipca 2027 roku.

Jednak niektórzy ekonomiści, jak Bastian Freitag z Rothschild & Co Wealth Management Germany, wskazują, że prawdopodobieństwo pozostawienia stóp bez zmian jest wyższe niż obecnie wyceniają to rynki. Argumentują to faktem, że inflacja pozostaje w dużej mierze napędzana przez ceny energii, a dowodów na tzw. efekty drugiej rundy, czyli przeniesienie wyższych kosztów na płace i ceny usług, jest nadal niewiele.

Wpływ cen energii i perspektywy inflacji

Wzrost cen ropy i gazu, spowodowany eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie, podniósł inflację w strefie euro. W lipcu 2026 roku inflacja ogółem wzrosła do 2,9%, a inflacja bazowa, wyłączająca zmienne składniki takie jak energia i żywność, osiągnęła 2,5%. Ten wzrost inflacji bazowej wywołał obawy o trwałość presji cenowej.

Według ekonomistów EBC, kluczowe jest rozróżnienie między inflacją napędzaną popytem, która zwykle wymaga zdecydowanej reakcji polityki monetarnej, a inflacją podażową, wynikającą z czynników zewnętrznych, na którą bank centralny powinien reagować ostrożnie.

Prezes EBC Christine Lagarde podkreśliła, że bank centralny uważnie monitoruje tzw. efekty drugiej rundy, czyli sytuację, gdy firmy przenoszą wyższe koszty energii na konsumentów, a konsumenci mogą następnie domagać się wyższych płac i dalszych podwyżek cen.

Analiza Deutsche Bank Research wskazuje, że dane z lipca 2026 roku dają jedynie wstępne sygnały, iż szok energetyczny wpływa na inflację bazową. Wzrost cen energii podniósł ceny niektórych dóbr bazowych, ale nie ma przekonujących dowodów na szerokie rozprzestrzenianie się presji inflacyjnej w całej gospodarce.

Felix Schmidt z Berenberg zwraca uwagę, że inflacja usług pozostaje na wysokim poziomie, ale utrzymuje się na podobnym poziomie od około trzech lat. Dane dotyczące płac opisują umiarkowaną sytuację, a Bastian Freitag zaznacza, że obecnie nie obserwuje się efektów drugiej rundy, takich jak wzrost oczekiwań inflacyjnych czy przyspieszenie wzrostu płac.

Możliwość obniżek stóp procentowych w 2027 roku

Rynki finansowe przewidują, że EBC utrzyma restrykcyjne stopy procentowe co najmniej do połowy 2027 roku, z umiarkowanym dalszym zacieśnieniem polityki poza 2026 rokiem. Michael Field z Morningstar wskazuje, że większość komentatorów rynku oczekuje stabilizacji stóp na poziomie wystarczająco wysokim, aby przeciwdziałać inflacji, ale nie hamującym znacząco wzrostu gospodarczego.

Bastian Freitag z Rothschild & Co Wealth Management Germany wskazuje na dwa czynniki, które mogą sprzyjać obniżkom stóp w 2027 roku. Pierwszym są efekty bazowe – od marca 2027 roku inflacja może wyglądać na bardziej umiarkowaną ze względu na wysokie ceny ropy z marca 2026 roku. Drugim czynnikiem jest opóźnione działanie polityki monetarnej, które według niego trwa od 9 do 18 miesięcy, a pełny wpływ podwyżek z czerwca 2026 roku będzie widoczny dopiero na początku 2027 roku.

Freitag dodaje, że jeśli efekty drugiej rundy się nie pojawią, to w 2027 roku może istnieć realna podstawa do obniżek stóp procentowych.

W kolejnych miesiącach EBC będzie podejmować decyzje, biorąc pod uwagę rozwój sytuacji na rynku energii, inflację oraz dynamikę wzrostu gospodarczego w strefie euro.

Obecne stopy procentowe, oczekiwania dotyczące ich podwyżek w 2026 roku oraz możliwe zmiany w 2027 roku pozostają kluczowymi elementami polityki monetarnej EBC, które będą miały wpływ na gospodarkę regionu.