Elektrownia jądrowa kluczowa dla rozwoju sztucznej inteligencji i energetyki w Polsce

Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w Choczewie jest kontynuowana po decyzji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję środowiskową. Europejski Bank Inwestycyjny prowadzi rozmowy o finansowaniu tego projektu i deklaruje gotowość do roli wiodącego inwestora. Energia jądrowa jest wskazywana jako kluczowy element dla rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce oraz dla dekarbonizacji gospodarki.

Decyzje prawne i inwestycyjne dotyczące elektrowni jądrowej w Choczewie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję środowiskową wydaną na potrzeby budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej w pomorskiej gminie Choczewo. Inwestorem jest spółka Polskie Elektrownie Jądrowe, a wykonawcą konsorcjum amerykańskich firm Westinghouse i Bechtel. Pierwszy reaktor ma rozpocząć pracę w 2036 roku, a kolejne w latach 2037 i 2038.

Wiceminister energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, Wojciech Wrochna, ocenił, że orzeczenie sądu potwierdza, iż decyzja została wydana na podstawie skrupulatnej, wielowariantowej oceny oddziaływania na środowisko, respektującej rygory polskiego i unijnego prawa. WSA zwrócił uwagę na niespotykaną dotąd w Polsce skalę inwestycji oraz potwierdził, że raport środowiskowy spełnia wszystkie ustawowe wymogi.

Wiceprezeska Polskich Elektrowni Jądrowych, Bogumiła Ożarska-Karbowiak, podkreśliła, że dokumentacja jest rzetelna, a inwestycja prowadzona jest w oparciu o wiedzę ekspercką i rygorystyczne procedury.

Rola energii jądrowej w rozwoju sztucznej inteligencji i transformacji energetycznej

Prezes AI Chamber, Tomasz Snażyk, wskazał, że elektrownia jądrowa będzie kluczowa dla ugruntowania przez Polskę pozycji regionalnego lidera sztucznej inteligencji (AI). Podkreślił, że wysokie koszty energii związane z funkcjonowaniem ekosystemu AI trudno rozwiązać bez energii jądrowej. Przywołał przykłady europejskich krajów posiadających elektrownie atomowe, takich jak Słowacja i Słowenia, gdzie koszty te są znacznie niższe.

Według danych Polskich Sieci Elektroenergetycznych, do 2035 roku krajowa infrastruktura centrów danych (DC) może potrzebować 17-18 TWh energii elektrycznej rocznie, co stanowi wartość dziesięciokrotnie większą niż obecnie. Snażyk zwrócił uwagę, że mniejsze kraje regionu Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) planują budowę mniejszych modeli AI dedykowanych konkretnym branżom, takim jak auto-moto czy med-tech.

W branży auto-moto przykładem jest czeska Skoda, która pracuje nad integracją mniejszych modeli AI w systemach pokładowych pojazdów. W sektorze medycznym mowa jest o douczaniu mniejszych modeli na bazie lokalnej dokumentacji medycznej.

Prezes AI Chamber wskazał również na potrzebę dostosowania szkolnictwa wyższego do wymagań rewolucji AI, postulując poważne włączenie kierunków związanych z AI jako odrębnej ścieżki kształcenia. Zasugerował utworzenie regionalnego uniwersytetu lub politechniki, który skupiałby kompetencje krajów CEE i kształcił inżynierów w zakresie AI i zarządzania jego ekosystemem.

Marko Primorac, wiceprezes Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), poinformował, że bank prowadzi rozmowy z polskimi partnerami dotyczące finansowania elektrowni jądrowej w Choczewie i deklaruje gotowość do roli wiodącego inwestora. EBI jest również otwarty na wsparcie projektów małych reaktorów modułowych (SMR), choć ich wdrożenia spodziewane są dopiero w latach 2030.

Wiceprezes EBI zaznaczył, że bank jest neutralny technologicznie i gotowy udzielić wsparcia projektom, które przyczynią się do dekarbonizacji, bezpieczeństwa energetycznego i stabilności dostaw. EBI finansuje obecnie połowę inwestycji w rozwój sieci elektroenergetycznych w Europie, jedną trzecią lądowych farm wiatrowych oraz prawie wszystkie morskie farmy wiatrowe.

Primorac podkreślił, że rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną ze strony sztucznej inteligencji, centrów danych, gigafabryk, pojazdów elektrycznych oraz procesów ekologizacji i dekarbonizacji transportu wymaga dodatkowej energii elektrycznej, której nie można wytwarzać wyłącznie z tradycyjnych źródeł. W tym kontekście energia jądrowa może odegrać istotną rolę.

W 2025 roku Grupa EBI zainwestowała w Polsce rekordowe 8 mld euro. Bank podpisał także umowę na 85 mln zł z Narodowym Centrum Badań Jądrowych na inwestycje w infrastrukturę badawczą, zaawansowane materiały i radiofarmaceutyki w ramach programu TechEU.

EBI może finansować projekty jądrowe na terenie Unii Europejskiej, zwykle do 50 proc. wartości inwestycji, przy czym pozostałe środki muszą pochodzić z innych źródeł. Bank prowadzi również rozmowy z polskim Ministerstwem Energii na temat potencjalnego zaangażowania w projekt elektrowni jądrowej w Choczewie.

Wszystkie te działania wpisują się w szerszy kontekst transformacji energetycznej i dekarbonizacji gospodarki, w której energia jądrowa jest jednym z elementów obok odnawialnych źródeł energii i rozwoju infrastruktury sieciowej.

Budowa elektrowni jądrowej w Polsce oraz jej finansowanie przez instytucje takie jak EBI, a także jej rola w rozwoju sztucznej inteligencji i transformacji energetycznej, stanowią ważne elementy obecnej polityki energetycznej kraju.