El Niño a sytuacja rolnictwa i cen żywności w RPA w sezonie 2026-27

El Niño, zjawisko pogodowe, które zwykle przynosi suszę do południowej Afryki, jest prognozowane na sezon 2026-27 i budzi obawy dotyczące produkcji rolnej oraz cen żywności w Republice Południowej Afryki (RPA). Jednakże, w przeciwieństwie do poprzednich lat, kraj ten wchodzi w sezon z wyższym poziomem wilgotności gleby oraz rekordowymi zapasami zbóż, co może wpłynąć na sytuację rolnictwa i inflację żywnościową.

Według prognoz meteorologicznych z połowy 2026 roku, świat zmierza w kierunku silnego zjawiska El Niño. W regionie południowej Afryki El Niño zwykle powoduje suszę, co negatywnie wpływa na produkcję rolną. Susza ma nastąpić w czasie sezonu letniego 2026-27, który jest kluczowy dla upraw w RPA.

Poprzednie susze i ich wpływ na rolnictwo oraz ceny żywności

W przeszłości susze w RPA powodowały znaczne straty w produkcji głównego zboża, jakim jest kukurydza, oraz innych upraw polowych. Przykładem jest okres suszy w sezonach 2014-15 i 2015-16, kiedy średni zbiór kukurydzy wyniósł około 8,9 miliona ton. Dla porównania, w sezonie 2025-26 prognozowany zbiór kukurydzy to 17,3 miliona ton.

Roczna konsumpcja kukurydzy w RPA wynosi około 12 milionów ton, a niższe zbiory zmuszały kraj do importu tego zboża. W 2016 roku inflacja cen żywności osiągnęła średnio 10,8%, podczas gdy w pierwszych pięciu miesiącach 2026 roku wyniosła 3,2%. Susza wpływała nie tylko na kukurydzę, ale także na inne uprawy polowe, takie jak pszenica, soja, słonecznik i trzcina cukrowa.

Około 20% upraw polowych w RPA jest nawadnianych, a pozostała część zależy od opadów. Wszystkie uprawy owoców i warzyw są nawadniane i korzystają z poziomu wód w zbiornikach retencyjnych.

Obecna sytuacja przed sezonem 2026-27

W ostatnich latach RPA doświadczyła przedłużającego się okresu La Niña, który przyniósł większe opady deszczu i korzystne warunki dla rolnictwa. W sezonie 2024-25 opady letnie trwały do kwietnia 2025 roku, a w sezonie 2025-26 aż do maja 2026 roku, co jest nietypowe, gdyż zwykle opady kończą się w marcu.

Przedłużone opady poprawiły wilgotność gleby, poziom wód gruntowych oraz napełnienie zbiorników wodnych, co jest korzystne dla upraw i nawadniania. W obszarach, gdzie zbiory sezonu 2025-26 zostały już przeprowadzone, nie odnotowano znaczących problemów z jakością plonów. Prognozy Komitetu ds. Szacowania Plonów przewidują rekordowy zbiór letnich upraw w sezonie 2025-26.

Okres sadzenia na sezon 2026-27 rozpoczyna się w październiku 2026 roku. Wysoka wilgotność gleby może wspierać kiełkowanie nasion i rozwój roślin, nawet jeśli El Niño spowoduje niższe niż przeciętne opady. W regionach nawadnianych, takich jak obszary upraw owoców i warzyw, poziom wód w zbiornikach jest na wyższym poziomie niż zwykle.

W sektorze hodowlanym pastwiska są w umiarkowanie dobrym stanie dzięki dłuższym okresom deszczowym, a poprawiony poziom wód gruntowych wspiera ich kondycję.

Drugim istotnym czynnikiem jest rekordowy zbiór zbóż i oleistych w sezonie 2025-26. Komitet ds. Szacowania Plonów oszacował całkowity zbiór letnich upraw na 21,49 miliona ton, co stanowi wzrost o 5% w porównaniu z poprzednim sezonem. Produkcja kukurydzy wyniosła 17,25 miliona ton, co jest najwyższym wynikiem w historii kraju i stanowi wzrost o 4% względem poprzedniego sezonu. Duże zapasy zbóż z poprzedniego sezonu również są dostępne.

Prognozowana susza nie jest korzystna dla rolników, ale warunki przed sezonem 2026-27 różnią się od tych podczas wcześniejszych susz. Wyższa wilgotność gleby, rekordowe zbiory i duże zapasy zbóż stanowią istotne elementy sytuacji rolniczej w RPA.

Waga żywności w koszyku inflacyjnym RPA wynosi około 16,8%, a zmiany cen żywności wpływają na ogólny poziom inflacji. W sezonie 2027 wpływ suszy na inflację żywnościową może być inny niż podczas poprzednich susz, które powodowały znaczny wzrost cen.

Wszystkie te informacje dotyczą specyficznych warunków, w jakich RPA rozpoczyna sezon 2026-27, uwzględniając prognozowane zjawisko El Niño, wcześniejsze warunki pogodowe oraz poziom zapasów rolnych.