Chiny przekształcają dwutlenek węgla w zasób ekonomiczny i rywalizują z USA w technologii

Chiny realizują projekty wykorzystujące dwutlenek węgla jako surowiec i nośnik energii, łącząc cele ekologiczne z rozwojem technologicznym. Równocześnie relacje gospodarcze między Chinami a Stanami Zjednoczonymi ewoluują w kierunku selektywnej współpracy i rywalizacji technologicznej.

Innowacyjne wykorzystanie dwutlenku węgla w Chinach

W maju 2026 roku w Zhengzhou w prowincji Henan rozpoczął działalność pierwszy w Chinach projekt geotermalnego ogrzewania wykorzystujący technologię nadkrytycznego dwutlenku węgla. System opiera się na odwiertach o głębokości 2,5 tysiąca metrów, zamkniętym obiegu cyrkulacyjnym oraz nowym nośniku ciepła, którym jest nadkrytyczny dwutlenek węgla. W tym procesie gaz ten przenosi ciepło z głębi ziemi na powierzchnię, dostarczając czyste źródło ciepła do centralnego ogrzewania.

Dwutlenek węgla jest wykorzystywany także do produkcji energii elektrycznej. W maju 2026 roku drugi blok elektrowni projektu „Carbon One” został podłączony do sieci, kończąc pierwszy na świecie projekt demonstracyjny wytwarzania energii z ciepła odpadowego przy użyciu nadkrytycznego dwutlenku węgla. Sprawność konwersji ciepła na energię elektryczną jest o 75 procent wyższa niż w tradycyjnych elektrowniach parowych.

W przemyśle chemicznym w parku petrochemicznym w Xuwei New Area w prowincji Jiangsu dwutlenek węgla jest przetwarzany na poliol eterowy, wykorzystywany w produkcji pianek kompozytowych do samochodów, klejów, syntetycznej skóry wodnej oraz powłok. Ponadto, Instytut Biotechnologii Przemysłowej w Tianjin opracował metodę syntezy skrobi z dwutlenku węgla, a następnie przekształcania go w cukier.

W bazie demonstracyjnej CCUS na polu naftowym Aonan w prowincji Heilongjiang ciekły dwutlenek węgla jest wtryskiwany pod ziemię w celu zwiększenia wydobycia ropy oraz geologicznego składowania gazu. Do końca 2025 roku na polu naftowym Jilin w prowincji Jilin zgromadzono pod ziemią 3,61 mln ton dwutlenku węgla, co odpowiada pochłanianiu przez ponad 30 mln drzew.

W sektorze cementowym w prowincji Jiangsu energia elektryczna wytwarzana z ciepła odpadowego spalin pokrywa ponad 73 procent zapotrzebowania na energię elektryczną produkcji klinkieru. W porównaniu z rokiem 2020 emisje dwutlenku węgla na 10 tys. juanów wartości dodanej w przemyśle cementowym spadły o 15,8 procent w 2025 roku.

Chiny podkreślają, że redukcja emisji nie oznacza spadku produktywności, lecz wykorzystanie innowacji do osiągnięcia wzrostu o wyższej jakości przy mniejszym zużyciu zasobów. Kraj ten rozwija technologie związane z efektywnym wykorzystaniem czystej energii, zaawansowanym magazynowaniem energii oraz zarządzaniem aktywami węglowymi.

Rywalizacja technologiczna i gospodarcza między Chinami a USA

Kilka chińskich firm technologicznych, w tym Alibaba, ByteDance i Tencent, uzyskało dostęp do mocy obliczeniowej procesorów GB300 za pośrednictwem centrów danych w krajach azjatyckich, takich jak Tajlandia, Malezja i Japonia. Niedługo po premierze nowego modelu przez firmę Moonshot AI, przedstawiciel Białego Domu oskarżył ją o wykorzystanie jednego z najnowocześniejszych procesorów Nvidia. Ta sytuacja pokazuje, że ograniczenia w bezpośrednim dostępie do technologii nie uniemożliwiają Pekinowi korzystania z zaawansowanej amerykańskiej mocy obliczeniowej.

W ostatnich latach Stany Zjednoczone podniosły cła i ograniczyły dostęp Chin do zaawansowanych technologii, współpracując z sojusznikami nad kontrolą eksportu w strategicznych sektorach. Chiny natomiast dążą do zwiększenia autonomii finansowej i technologicznej, zmniejszając zależność od amerykańskich systemów płatniczych oraz wykorzystując swoją rolę w kluczowych łańcuchach dostaw, w tym metali ziem rzadkich.

Według indeksu Stanford AI z 2026 roku, różnica w wydajności między czołowymi modelami sztucznej inteligencji USA i Chin zmniejszyła się. Stany Zjednoczone nadal produkują więcej modeli wysokiej klasy i patentów o dużym wpływie, natomiast Chiny przodują pod względem liczby publikacji naukowych, cytowań, liczby patentów oraz instalacji robotów przemysłowych.

USA posiadają około 5 427 centrów danych, co jest ponad dziesięciokrotnie większą liczbą niż w innych krajach. Większość czołowych chipów jest produkowana przez Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), co powoduje zależność od jednego producenta. Decyzja Donalda Trumpa o wznowieniu sprzedaży procesorów Nvidia H200 do Chin dla zatwierdzonych klientów była elementem strategii wpływania na ekosystem AI w Chinach i wzmocnienia pozycji negocjacyjnej USA.

Chiny wykorzystują procesory H200 do trenowania modeli AI, wspierając rozwój krajowego sektora sztucznej inteligencji, jednocześnie unikając długoterminowej zależności od USA. Prezes Nvidia Jensen Huang powiedział, że wycofanie się USA z rynku chińskiego miało wpływ na rozwój chińskiego przemysłu półprzewodników.

Raport Białego Domu z sierpnia 2026 roku, zatytułowany „The Great Transshipment Scam”, oskarża chińskich eksporterów o omijanie ceł USA poprzez przesyłanie towarów przez ponad 40 krajów. Raport podkreśla jednak, że nie wszystkie zmiany w produkcji i łańcuchach dostaw są nielegalne, a część wynika z rzeczywistych zmian inwestycyjnych i produkcyjnych.

Badania Peterson Institute of International Economics wskazują, że mimo ceł, chińskie towary i usługi pozostają głęboko zintegrowane z importem USA z krajów trzecich. Ankieta Nikkei Asia wykazała, że chińskie firmy zwiększyły swój udział w rynku globalnym pomimo barier celnych.

Eksport Chin do krajów azjatyckich, zwłaszcza elektroniki, komputerów i montażu obwodów drukowanych, wzrósł, co jest powiązane z boomem AI w USA. Produkcja ta pozwala chińskim producentom korzystać pośrednio z amerykańskich inwestycji w sztuczną inteligencję.

Administracja Trumpa zmieniła podejście z całkowitego rozdzielenia gospodarek na selektywną współpracę gospodarczą, starając się uzyskać od Chin zobowiązania dotyczące łańcuchów dostaw minerałów krytycznych, zakupu samolotów Boeing oraz przywrócenia dostępu do rynku dla amerykańskich produktów rolnych. Jednocześnie USA kontynuują ograniczenia dostępu Chin do technologii uznawanych za kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego.

Chiny natomiast intensyfikują działania na rzecz rozwoju krajowych zdolności technologicznych i zmniejszenia zależności od zagranicznych dostawców, budując własną pozycję negocjacyjną wobec USA.

W ten sposób obie strony stosują różne strategie: USA poprzez presję ekonomiczną, a Chiny poprzez wzmacnianie własnej autonomii technologicznej i gospodarczej.

W artykule przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące innowacji w wykorzystaniu dwutlenku węgla w Chinach oraz aktualnej dynamiki rywalizacji gospodarczej i technologicznej między Chinami a Stanami Zjednoczonymi.