Bank Japonii podnosi stopy procentowe do najwyższego poziomu od 1995 roku

Bank Japonii podniósł stopę procentową do 1 proc., najwyższego poziomu od 1995 roku. Decyzja zapadła większością głosów 7 do 1, a jednym z przeciwników był członek zarządu Toichiro Asada. Podwyżka jest elementem procesu normalizacji polityki pieniężnej, który rozpoczął się po zakończeniu okresu ujemnych stóp procentowych w 2024 roku.

Proces podwyżek stóp procentowych i sytuacja gospodarcza w Japonii

Bank Japonii (BoJ) podniósł krótkoterminową stopę procentową o 25 punktów bazowych, z 0,75 proc. do 1 proc. Decyzja ta jest pierwszą podwyżką od grudnia 2025 roku i oznacza najwyższy poziom stóp procentowych w Japonii od ponad 31 lat. Ostatni raz stopa referencyjna znajdowała się na poziomie 1 proc. w 1995 roku, w czasie gdy władze monetarne próbowały ratować gospodarkę po pęknięciu bańki na rynku aktywów.

Proces normalizacji polityki pieniężnej w Japonii rozpoczął się po zakończeniu polityki ujemnych stóp procentowych w 2024 roku. W 2025 roku Bank Japonii dwukrotnie podniósł koszt pieniądza, a obecnie podwyżki odbywają się mniej więcej co pół roku. Bank zadeklarował gotowość do dalszego dostosowywania polityki monetarnej, obserwując aktywność gospodarczą, dynamikę cen oraz warunki finansowe.

W oficjalnym komunikacie Bank Japonii wskazał, że inflacja cen hurtowych utrzymuje się na wysokim poziomie, a presja cenowa z transakcji między przedsiębiorstwami zaczęła przenosić się na ceny konsumpcyjne. Inflacja bazowa zbliża się do 2 proc., a firmy przenoszą wyższe koszty wynagrodzeń na klientów. W maju inflacja producencka (PPI) przyspieszyła do 6,3 proc. rok do roku, co jest najwyższym tempem wzrostu od ponad trzech lat.

Bank Japonii ocenia, że neutralna stopa procentowa, czyli taka, która ani nie stymuluje, ani nie hamuje gospodarki, znajduje się w przedziale 1,1-2,5 proc. Po podwyżce do 1 proc. stopa ta pozostaje w tym zakresie.

Głosowanie, sytuacja kadrowa i reakcje rynków

Decyzja o podwyżce stóp procentowych została podjęta większością głosów 7 do 1. Przeciwko podwyżce głosował Toichiro Asada, nowy członek Komitetu Polityki Pieniężnej, który argumentował, że napięta sytuacja geopolityczna na Bliskim Wschodzie stwarza większe ryzyko spowolnienia gospodarczego niż ryzyko wzrostu cen.

Posiedzenie odbyło się bez udziału prezesa Banku Japonii Kazuo Uedy, który przebywał na dwutygodniowym leczeniu szpitalnym z powodu infekcji torbieli na wątrobie. Wiceprezes Shinichi Uchida przejął obowiązki prezesa podczas konferencji prasowej, a wiceprezes Ryozo Himino przewodniczył obradom.

Reakcja rynków finansowych na decyzję była umiarkowana. Kurs jena utrzymał się na poziomie około 160 jenów za dolara, z symboliczny wzrostem do 160,21 jenów. Indeks tokijskiej giełdy Nikkei 225 wzrósł o około 1 proc., przekraczając po raz pierwszy w historii poziom 70 000 punktów. Rentowności 10-letnich obligacji rządowych wzrosły o 3,5 punktu bazowego do 2,61 proc.

Bank Japonii zmodyfikował także plan ograniczania skupu obligacji rządowych. Od kwietnia 2027 roku wstrzyma proces zmniejszania zakupów i utrzyma miesięczny skup obligacji na poziomie około 2 bilionów jenów (12,5 mld dolarów). Zrezygnowano z corocznych formalnych przeglądów programu na rzecz bieżących korekt podczas standardowych posiedzeń.

Pomimo podwyżek stóp procentowych, poziom stóp w Japonii pozostaje niższy niż w innych dużych gospodarkach. Analitycy ankietowani przez Reutersa oczekują, że Bank Japonii podniesie stopy do 1,5 proc. do końca marca 2027 roku, a następnie do 1,75 proc. w drugim kwartale 2027 roku.

W ostatnim czasie jen osłabiał się, osiągając poziom 156,99 JPY za dolara po decyzji o podwyżce. Bank Japonii wskazuje, że słabość jena wpływa na wzrost kosztów importu, zwłaszcza energii, co przekłada się na presję inflacyjną.

Bank Japonii podkreślił, że ryzyko gwałtownego załamania gospodarczego osłabło dzięki rządowym programom osłonowym dla gospodarstw domowych oraz dywersyfikacji dostaw energii. Jednakże dynamika cen hurtowych pozostaje niepokojąca, a przenoszenie wyższych kosztów na ceny konsumpcyjne może oddalić inflację od celu 2 proc.

Decyzja o podwyżce stóp procentowych jest elementem procesu stopniowego zacieśniania polityki monetarnej, który rozpoczął się po zakończeniu dekady stymulacji gospodarki przez Bank Japonii. Instytucja będzie kontynuować obserwację sytuacji gospodarczej i dostosowywać politykę pieniężną w zależności od rozwoju wydarzeń.